۶- چنانچه طرفین حتی پس از انجام مذاکرات طبق شروط اندراجی موفق به یک توافق نشوند، در صورت ارجاع به هیئت داوری ممکن است به استناد عدم وجود نزاع حقوقی از انجام قضاوت در این مورد اجتناب کند. این بحث مبتنی بر این واقعیت است که بسیاری از هیاتهای داوری چنین نتیجه‌گیری می‌کنند که هرگاه طرفین موفق به دستیابی به یک توافق در طول جریان مذاکرات مجدد نگردند، فی‌الواقع مرتکب نقض قرارداد نگردیده‌اند تا بتوان آن را سرچشمه بروز یک اختلاف قابل ارجاع به داوری دانست چرا که تعهد به انجام مذاکرات مجدد و تطبیق‌ سازی تعهد به رسیدن به یک توافق نیست.

 

۷- اگر طرفین در تعیین معیارهای منطبق سازی نتوانند به خوبی عمل کنند ممکن است هیات داوری به گونه‌ای اقدام به دوباره نویسی و تنظیم قرارداد نماید که منطبق با خواسته و مقصود هیچ یک از طرفین نباشد.

 

۸- در قراردادهایی که یکی از طرفین دولت است، وقایعی که می‌بایستی اتفاق افتد تا طرفین مکلف به انجام شروط مذکور شوند ممکن است تحت کنترل دولت میزبان قرار گیرد و همین امر احتمال سوء استفاده از جریان مذاکرات را بالا می‌برد. البته این مشکل در خصوص شروط نسبتاً منعطف قوه قاهره نیز ممکن است مطرح گردد. حال در این شرایط برخی معتقدند که در صورت عدم درج این شروط به استناد اصل تقدس قرارداد و حاکمیت اراده از آنجا که طرفین در قرارداد خود هیچ اشاره‌ای بدین شروط ننموده‌اند، اجبار آن ها به انجام مذاکرات مجدد در جهت تنظیم و تطبیق قرارداد یا شرایط جدید یا اعطای این اختیار به دادگاه یا داوران اصل قداست قراردادها را در معرض خطر قرار می‌دهد.

 

نهایتاًً چنانچه بنا بر هر یک از دلایل مطروح اینگونه شروط در قراردادها ذکر نگردد، عده‌ای را عقیده بر این است از آنجا که فرض بر این است که طرفین قراردادهای بین‌المللی افراد با تجربه و متخصص در امور مرتبط با قرارداد می‌باشند، لذا عدم لحاظ چنین شروطی به معنای عدم تمایل آن ها به انجام مذاکرات مجدد و منطبق سازی قرارداد با شرایط جدید می‌باشد. فرضیه صلاحیت حرفه‌ای طرفین به گونه‌ای مداوم توسط هیأتهای داوری در دهه های اخیر مورد تأکید قرار گرفته و به عنوان استانداردی برای توزیع خطر میان طرفین عمل می‌کند و بدین صورت فرض گرفته می‌شود که طرفین خود احتیاطهای اولیه لازم را در نظر می‌گیرند و نیازی به حمایت از طریق توسل به طرق مختلف وجود ندارد.

 

اما دسته‌ای نیز با نظر فوق مخالفند و عنوان می‌کنند که طرفین با انعقاد قرارداد یک تکلیف ذاتی نسبت به انجام مذاکرات مجدد در فرض تغییر شرایط حاکم پیدا می‌کنند^[۱۵۰] این نظریه مبتنی بر راه‌حلهای مختلفی است که توسط سازمان ملل در NIEO^[151] ارائه گردیده و در حقوق بین‌الملل نیز از اصل حسن نیت و وظیفه همکاری با یکدیگر منبعث می‌گردد. قانون رفتار مبتنی بر همکاری‌های قراردادی سازمان ملل^[۱۵۲] نیز در برگیرنده موادی است که به استناد آن ها می‌توان ادعا نمود تعهد به همکاری، تعهد به انجام مذاکرات مجدد و منطبق سازی قرارداد را حتی بدون نیاز به درج اینگونه شروط به همراه می‌آورد.

 

‌بنابرین‏ اصل حسن نیت نیازمند همکاری‌های طرفین است به گونه‌ای که هیچکدام از طرفین از انتظارات معقولی که دارند محروم نگردند و بهترین طریق برای دستیابی ‌به این هدف منعطف نمودن قراردادهاست چرا که اگر به علت امتناع یکی از طرفین از انجام همکاری‌های لازم قرارداد خاتمه یابد در غالب موارد ضرری به مراتب بیشتر را به دنبال خواهد داشت.

 

با وجود اختلاف نظرها ‌در مورد استفاده از شروط منطبق سازی و عدم تمایل طرفین به اندراج آن ها در عمل در می‌یابیم هر چند شاید اینگونه شروط اگر درست اعمال گردند می‌توانند تا حدودی راه‌گشا باشند اما همچنان نیاز به یک مفهوم نوین و موسع که در برگیرنده نیازهای دنیای امروز باشد احساس می‌گردد و اعتقاد بسیاری بر آن است که بهترین انتخاب می‌تواند توسعه مفهوم قوه قاهره باشد.

 

۳-۳-۴- قراردادهای باز و تفاوت آن ها با قراردادهای منعطف

 

طرفین می‌توانند یکسری مسائل خاص را که ممکن است در بردارنده موضوعات قابل تغییر در آینده باشند را باز باقی بگذارند. یعنی از پرداختن به آن ها اجتناب کنند بدین ترتیب خواسته یا ناخواسته خلاهایی را در قرارداد ایجاد کرده که موجب ناقص و باز بودن قراردادها می‌گردد.

 

این نوع قراردادها در برخی موارد مانند قراردادهای مهندسی عمران رایج هستند که غالباً عملیات را پیش از توافق بر روی تعیین جزئیات مهم آغاز می‌کنند یا ‌به این دلیل که تعریف نمودن تمام جزئیات از ابتدا امکان پذیر نمی‌باشد یا به دلیل اینکه کارفرماخواهان شروعع سریع کار می‌باشد.

 

‌بنابرین‏ قراردادها را زمانی باز می‌نامیم که شروط و مواد آن ناکامل است و به برخی از انواع مکانیسم‌های پر کردن خلاهایی پیش‌بینی نشده نیاز دارد تا تکمیل گردد و این مسأله که آیا قراردادی باز است یا خیر چندان بستگی به مسائل تخصصی موضوع قرارداد ندارد بلکه بیشتر به نحوه تنظیم و ساختار حقوقی قرارداد مرتبط است. به عنوان مثال در قراردادهای تورن کی^[۱۵۳]تعریف تخصصی برخی جزئیات ممکن است بر عهده یکی از طرفین قرارداد نهاده شود بدون آنکه در قرارداد تعیین گردد. در مفهوم حقوقی چنین قراردادی ناکامل نیست بلکه زمانی که جزئیات اساسی مورد نظر طرفین که می‌بایستی تعیین گردند در قرارداد مشخص نشده باشد و حتی به یک تعریف آتی نیز ارجاع نگردیده باشد، از منظر حقوقی قرارداد را باز تلقی می‌کنیم. نکته اساسی اینجا است که قرارداد اصلی هیچ طریقه خاصی را برای پر نمودن خلاها پیش‌بینی نکرده است.

 

از آنجا که قراردادهای باز در برگیرنده شروط منطبق سازی و یا مکانیسم‌های خاص دیگری برای تعیین مسائل پیش‌بینی نشده می‌باشند، معمولاً در بحث قراردادهای فاقد شرط منطبق سازی قرار می‌گیرند در حالی که قراردادهای منعطف این مسائل اساسی را در نظر گرفته و اگر چه آن ها را به طرز مشخص و واضحی تعیین نمی‌کنند اما قواعدی را ارائه می‌کند که طرفین می‌توانند به استناد مسأله مطروحه در آینده را حل نموده و یا اینکه تعیین مسائل را بر عهده شخص ثالث می‌گذارد.

 

۳-۴- موافقان تاثیر مفهوم مدرن قوه قاهره

 

از نظر اینان هر چند قوه قاهره یک واژه جدید نیست اما با توجه به مقتضیات و نیازهای دنیای مدرن این قالب کهن مفهومی جدید را در برگرفته‌ و در طول سالها گسترش یافته است. در دنیای سرمایه گذاری بین‌المللی خصوصاًً در ارتباط با بهره‌برداری از منابع طبیعی قراردادهای تقسیم محصولات^[۱۵۴] جایگزین قراردادهای امتیازی^[۱۵۵]سنتی شده‌اند. اینگونه قراردادها در زمینه توزیع تعادل تجاری که طرفین در هنگام انعقاد قرارداد بر روی آن توافق نموده یا آن را فرض گرفته‌اند، بسیار ضربه‌پذیر بوده و این ضربه‌پذیری ۳ علت عمده اولیه دارد که بدین شرح می‌باشد^[۱۵۶]:

 

۱-۹- کارشناس اقتصادی: این گروه از کارشناسان معمولاً توجیه طرح های موردنظر از جهت قابلیت سودآوری را بررسی می نمایند،^[۱۸۲] ‌به این معنا که آیا طرح موردنظر، امکان سودآوری را خواهد داشت یا خیر؟

 

۲-۹- کارشناسان فنی: این گروه از کارشناسان، وظیفه بررسی قابلیت و صلاحیت اشخاص حقیقی یا حقوقی متقاضی تسهیلات را در راستای انجام و اجرای طرح های مطروحه و به ثمر رساندن آن ها، برعهده دارند.^[۱۸۳]

 

۳-۹- کارشناسان مالی: این گروه از کارشناسان وظیفه بررسی دفاتر، فاکتور ها، صورت های مالی، امکانات مورد نیاز، منابع مالی، عدم تبانی و غیره را برعهده دارند.^[۱۸۴] به طور مثال: چنانچه شخصی تقاضای اخذ تسهیلات به منظور خرید دستگاه های گران قیمت جهت راه اندازی کارخانه ای را داشته باشد، کارشناس مالی مؤظف است، منابع مالی کارخانه، اعم از نیروی انسانی، محوطه، فضای لازم برای جایگزینی دستگاه و غیره را بررسی نماید .

 

۱۰- حسب ماده ۱۸ دستورالعمل، بانک ها مکلفند به منظور حصول اطمینان از بازپرداخت اموال و خدمات واگذار شده از متقاضی وثائق کافی اخذ نمایند.

 

به طـور کـلی از نـظر بانک ها انواع تضمینات به ۲ گروه تقسیم می‌شوند و شامل: وثائق (اموال غیرمنقول و اموال منقول) و اسنادتضمینی (مانند: سفته، ضمانتنامه بانک های داخلی و غیره)می‌باشند.^[۱۸۵] با توجه به تأکید ماده ۱۸ دستورالعمل در اخذ وثائق، به نظر می‌رسد: اخذ تضمینات اسناد تضمینی، امکان پذیر نباشد. همچنین حسب ماده ۲۱ دستورالعمل، اختیار بیمه نمودن وثائق در طول مدت اجرای قرارداد و حداقل به میزان مانده مطالبات بانک ها، پیش‌بینی شده است که به نظر می‌رسد: این ماده در جهت کاهش ریسک بانک ها پس از انعقاد قرارداد، به منظور تضمین ضمنی برگشت اصل سرمایه و سود بانک می‌باشد. نکته قابل توجه در این ماده این است که تسهیلات پرداختی، مشمول بیمه در نظر گرفته نشده اند، و تنها امکان بیمه نمودن وثائق مطرح گردیده است و این امر، به منظور اطمینان درحفظ ارزش بهای وثیقه و پشتوانه بودن آن، در استرداد پول بانک از شرکت های بیمه به اندازه مبلغ تسهیلات و یا مانده آن می‌باشد.

 

۱۱- حسب ماده ۲۰ دستورالعمل، بانک ها مکلفند به منظور حصول اطمینان از حسن اجرای عقد مرابحه، در طول مدت قرارداد نظارت لازم وکافی بعمل آورند. اگرچه مفاد این ماده در حالت انتزاعی، ضروری و مفید به نظر می‌رسد، اما در عمل با توجه به کمبود منابع نیروی کار و محدودیت در استخدام، غیر تخصصی بودن ماهیت بانک ها و هزاران دغدغه دیگر در انجام فرایندهای بانکی، به نظر می‌رسد: قابلیت اجرایی این ماده قابل تصور نباشد.

 

۱۲- حسب ماده ۲۲ دستورالعمل، بانک ها مکلفند در برگه های تنظیمی قرارداد مرابحه تصریح و ذکر نمایند که قرارداد مرابحه فیمابین طرفین، در حکم اسناد لازم الاجرا^[۱۸۶] و تابع آیین نامه اجرای اسناد رسمی می‌باشد.

 

در جهت وصول مطالبات بانک ها و اطمینان از برگشت سرمایه ای که بانک ها در اختیار مشتریان خود قرار می‌دهند، با الحاق ۲ تبصره به ماده ۱۵ قانون عملیات بانکی بدون ربا مصوب مجلس، کلیه قراردادهایی که در اجرای موارد ماده ۱۴ قانون مذکور برای پرداخت تسهیلات در بانک ها تنظیم می‌گردد، در حکم اسناد لازم الاجرا و تابع مفاد آیین نامه اجرایی اسناد رسمی لازم الاجرا می‌باشد. در واقع به محض عدم پرداخت تسهیلات و اتمام فرصت مشتری در بازپرداخت اقساط، بانک ها قرارداد موردنظر را همراه با تقاضانامه صدور اجراییه به اجرای ثبت محل می‌فرستند و اجرای ثبت محل، کلیه اقدامات لازم ‌در مورد اسناد رسمی را در خصوص قراردادهای بانکی که در حکم اسناد رسمی می‌باشند، اعم از بازداشت اموال، بازداشت حساب های بانکی مدیون و ضامنین و غیره انجام می‌دهد.

 

۱۳- حسب تبصره ماده ۲۲ دستورالعمل، معاملاتی که طبق قوانین و مقررات موضوعه ‌در مورد وثائق دریافتی باید در دفاتر اسناد رسمی انجام شود کماکان طبق تشریفات مربوط انجام خواهد شد.

 

لازم به ذکر است که بانک ها علاوه بر تنظیم قرارداد داخلی، معمولاً قراردادهای رسمی را برای اخذ وثیقه یا معاملات مربوط به اموال غیرمنقول با مبالغ سنگین، با مشتریان در دفاتر اسناد رسمی منعقد می نمایند و براین اساس، استیفای حقوق و مطالبات بانک به استناد این قراردادهای رسمی، معمولاً از طریق اجرای ثبت صورت می‌گیرد.^[۱۸۷]

 

بند دوم- احکام تسویه

 

۱– حسب ماده ۲۰ دستورالعمل، بازپرداخت تسهیلات مرابحه، به صورت نقدی (پرداخت بهای تمام شده کالا یا خدمات با افزودن مبلغ یا درصدی به عنوان سود)؛ یا نسیه اقساطی (پرداخت بهای تمام شده کالا یا خدمات با افزودن مبلغ یا درصدی به عنوان سود، در طی چند قسط یا اقساط بلند مدت)؛ یا نسیه دفعی (پرداخت بهای تمام شده کالا یا خدمات با افزودن مبلغ یا درصدی به عنوان سود در تاریخ سررسید (بوعده)، به صورت پرداخت یکجا^[۱۸۸] )؛ در سررسید یا سررسیدهای معین، در نظر گرفته شده است. همچنین حسب ماده ۸ دستورالعمل اجرایی، چنانچه دریافت کننده تسهیلات، قبل از سررسید یا سررسیدهای مقرر مبادرت به واریز تمام یا قسمتی از بدهی خود نماید، بانک ها مکلفند تخفیف لازم را از محل سود متعلقه متناسب با مدت باقیمانده تا سررسید قسط یا اقساط واریز شده به وی اعطا نمایند که به نظر می‌رسد: این امر به منظور ترغیب و تشویق مشتری جهت بازگشت هرچه سریعتر منابع بانک ها، در جهت به جریان انداختن پول و سرمایه اقتصادی می باشـد؛ از سوی دیـگر می تــوان گفت: امکان بهره مندی از تخفیف با پرداخت قسمتی از بدهی، اصولاًمتعلق به عقود مشارکتی می‌باشد و پیش‌بینی آن در قرارداد مرابحه، امتیاز منحصر به فردی است که در عقود مبادله ای مشابه پیش‌بینی نگردیده بود زیرا در این عقود، بهره مندی از تخفیف در صورتی امکان پذیر است که گیرنده تسهیلات، به طور یکجا، تمام بدهی تسهیلات خود را پرداخت نماید.^[۱۸۹]

 

۲- حسب ماده ۱۳ دستورالعمل اجرایی مدت بازپرداخت تسهیلات اعطایی به واحد های تولیدی، خدماتی و بازرگانی برای تهیه مواد اولیه، لوازم یدکی، ابزارکار و سایر نیازهای مورد احتیاج این واحدها، نباید حداکثر از یکسال تجاوز نماید. از آنجایی که اعطای تسهیلات جهت تهیه مواد اولیه، لوازم یدکی و غیره به واحد های تولیدی، خدماتی و بازرگانی از نظر بانک، سرمایه در گردش نامگذاری می‌گردد، حداکثر مدت در نظر گرفته شده جهت مصرف این مواد یکسال در نظر گرفته می شود؛^[۱۹۰] ‌به این معنا که حداکثر زمان مصرف مواد اولیه حتی ‌در مورد کالاهایی که مدت زمان زیادی جهت ساختشان نیاز است، اصولاً ۶ ماه در نظر گرفته می شود و علاوه براین مدت، ۶ ماه دیگر نیز به منظور فروش و برگشت سرمایه این نوع کالاهای تولیدی فرض می‌گردد که جمعاً مدت یکسال را رقم می زند.

 

۳-۳-۲٫ ضرورت وجود روانشناسی مثبت گرا

 

سلیگمن و میهالی (۲۰۰۰) بیان کردند که تا قبل از جنگ جهانی دوم روانشناسی سه هدف مجزا داشت:

 

الف) درمان بیماری های روانی ب) ساختن زندگی بارور و رضایت بخش برای همکاران ج) شناخت و پرورش استعدادهای بالا.

 

بعد از جنگ جهانی دوم، دو هدف از این اهداف سه گانه روانشناسی به دلایلی مورد غفلت قرار گرفت و کل رسالت روانشناسان محدود و معطوف به هدف اول یعنی درمان بیماران روانی شد. سلیگمن و سایر روانشناسان دو هدف عمده را برای این دلیل بیان کردند: ۱) وقوع جنگ جهانی دوم و خیل بی شمار افراد نیازمند دریافت خدمات روانشناختی ۲) تأسیس مؤسسه‌ ملی سلامت روان در امریکا و بودجه های هنگفتی که این مؤسسه‌ برای پژوهش و فعالیت های مرتبط با بیماری های روانی اختصاص داد (سلیگمن، ۲۰۰۳؛ ۱۲۶).

 

موضوع غفلت روانشناسی و روانشناسان از اهداف و رسالت های دیگر خود در گذشته نیز مورد مخالفت روانشناسان بزرگ بویژه روانشناسان انسانگرا قرار گرفته بود. در این زمینه می توان به دیدگاه کارل راجرز و آبراهام مزلو اشاره کرد. این روانشناسان بر این باور بودند که روانشناسی در کنار پرداختن به موضوعات منفی و مشکلات افراد باید به وجوه مثبت آنان هم توجه داشته باشد. مفهوم اشخاص دارای کارکرد کامل^[۴۱] در نظریه راجرز یا افراد خودشکوفا در دیدگاه مزلو از جمله مفهوم سازی های مرتبط با دید مثبت به آدمی نزد این دو متفکر روانشناس هستند. مزلو به ویژه به غفلت از وجه مثبت انسان در کتاب انگیزش و شخصیت می نویسد “علم روانشناسی بیشتر در نگاه منفی به آدمی، موفق بوده تا نگاه مثبت به او. این علم ‌در مورد کمبودهای انسان، بیماری های او و نقاط ضعفش مطالب زیادی را بر ما عیان کرده ولی از استعدادهای بالقوه آدمی، فضیلت ها و اهداف قابل حصولش با توان های روانشناختی بالایش چیزی نگفته است” (براتی سده، ۱۳۸۸ ؛۳۳).

 

روانشناسی مثبت به صورت استعاره ای می خواست انسان منفی یک را به صفر تبدیل کند ولی نمی گفت چگونه این انسان را از صفر به مثبت یک برسانیم. یا همان طوری که شلین (۱۹۵۶) ذکر می‌کند در گذشته سلامت روان یک مفهوم مازاد بوده اما امروزه بر عکس نیاز داریم به جای اینکه فقط بگوییم “کاهش اضطراب، کاهش افسردگی و …” بگوییم “چه کاری شخص می‌تواند انجام دهد” هنگامی که به سلامتی دست پیدا کرد (سلیگمن و میهالی، ۲۰۰۰؛۸).

از اواخر دهه ۱۹۹۰ و به طور مشخص از سال ۱۹۹۸ که سلیگمن رئیس انجمن روانشناسی امریکا شد. توجه به اهداف مورد غفلت روانشناسی معطوف شد. برای تحقق بخشیدن ‌به این اهداف بود که روانشناسی مثبت بر مبنای اصول و مفروضه های تازه ای در کانون مطالعات علمی قرار گرفت.

 

۴-۳-۲٫ رفتار سازمانی مثبت

 

اگرچه اهمیت و ارزش مثبت گرایی^[۴۲] سال های زیادی است که پذیرفته شده است، اما در سال های اخیر، مثبت گرایی یک حوزه مورد توجه برای تئوری سازی، تحقیق و کاربرد در روانشناسی و اکنون رفتار سازمانی قرار گرفته شده است.

 

با توجه ‌به این که روانشناسی مثبت شتاب زیادی به دست آورده، اهمیت آن را نمی توان در محیط کار ندیده گرفت. حیطه ها و رویکردهایی برای مثبت گرایی در محیط کار ظهور یافته اند که منتج به ظهور رفتار سازمانی مثبت، پژوهش های سازمانی مثبت و سرمایه روانشناختی شده است. ‌در مورد اینکه دنیای ما به طور عام و محیط کار ما به طور خاص نیازمند یک رویکرد متعادلی است که هم مثبت گرایی و نقاط قوت و هم منفی گرایی و نقاط ضعف خود را در نظر بگیریم و سعی در تقویت نقاط قوت و مثبت گرایی و تصحیح نقاط ضعف و منفی گرایی، اجماع نظر وجود دارد. امروزه تحقیقات و پژوهش هایی در زمینه مثبت گرایی در محیط کار به طوری که با رفتار سازمانی، رهبری سازمانی و مدیریت منابع انسانی مرتبط باشد انجام گرفته است، که زمیته شروع این تجقیقات را می توان مفهوم سازی ابتدایی روانشناسی مثبت توسط سلیگمن و میهالی دانست. همانند روانشناسی مثبت، رفتار سازمانی مثبت هم ادعا نمی کند که اکتشافات جدیدی از اهمیت مثبت گرایی را ارائه می‌دهد، اما تأکید می‌کند که نیاز است تمرکز بیشتری روی تئوری سازی، تحقیق و کاربرد صفات، حالات و رفتارهای مثبت در محیط کار داشته باشیم. به عبارت دیگر سلیگمن بیان کرد که روانشناسی مثبت اکتشافات جدیدی نیست بلکه دیدگاه متفاوتی را ایجاد ‌کرده‌است (سلیگمن و سیکسزنت میهالی، ۲۰۰۰؛۸). به همین ترتیب لوتانز و آولیو (۲۰۰۹) بیان می‌کنند که برای رفتار سازمانی مثبت استعاره “شراب کهنه در بطری جدید” را به کار بردند. با بهره گرفتن از این استعاره بیان می شود که رفتار سازمانی مثبت گرا به کارگیری یک مفهوم قدیمی در یک فضای جدید می‌باشد. یعنی رفتار سازمانی مثبت در محیط هایی که سازمان های امروزی با آن ها روبرو هستند (مثل جهانی سازی، تکنولوژی های پیشرفته و …) یک مفهوم منحصر به فرد و جدیدی است که با بهره گرفتن از مفاهیم و واژه های گذشته شکل نویی به خود گرفته است. یعنی اگرچه برای روانشناسی جدید نیستند، اما کاربرد آن ها در محیط کار نسبتاً جدید است. در خصوص این مفهوم جدید که اخیراًً تحقیقات زیادی بر روی آن انجام شده است نمی توان گفت که سریعاً می‌تواند خود را با دانش مرسوم و مدل های مفهوم سنتی منطبق کند. اگر چه رفتار سازمانی مثبت دارای پایه علمی و دربرگیرنده معیارهایی است که دارای تئوری ها و یافته های تجربی غنی است اما نسبت به تئوری های موجود که تاکنون بنا شده است ممکن است نسبتاً منحصر به فرد باشد (آوی و همکاران، ۲۰۱۰؛۴۳۱).

۵-۳-۲٫ مثبت گرایی: برای چه؟ و به چه دلیل؟

 

مطالعات و بررسی‌ها نشان می‌دهد که طی دوره ای کمتر از ده سال، کودکان از حالت محدود درک شناختی عبور می‌کنند و به افرادی دارای شناخت پیچیده تبدیل می‌شوند. با گذشت زمان، تعداد و پیچیدگی تجربه های شناختی و همچنین نیاز به تنظیم و تعدیل ابراز عواطف همه افزایش می‌یابند. شگفت نیست که برخی از کودکان به شدت تحت تأثیر این چالش ها قرار می گیرند و دچار اختلالات عاطفی و روحی از جمله اضطراب می‌شوند. مطالعات نشان می‌دهد که اضطراب سابقه دیرینه ای دارند (کلر و همکاران، ۱۹۹۲). به طوری که یکی از شایع ترین مشکلات عاطفی کودکان به شمار می‌آیند (باریوس و هارتمن، ۱۹۹۷) و می‌توانند مشکلات شدیدی را در زندگی بزرگسالی آن ها ایجاد نمایند

 

شیوع اضطراب در کودکان

 

شیوع اضطراب در بین کودکان جهان، در طی ده های اخیر رشد قابل ملاحظه ایی یافته است و پیش‌بینی ها، حاکی از رشد این مسئله به میزان افزایشی ۵۰% در دهه آینده خواهد بود (دی انگلیس، ۲۰۰۴). تخمین زده می شود که از بین هر ۵ کودک ۱ کودک تجربه ابتلاء به اضطراب را دارد (مادرن، فرانی، مک لوگلین و کاکس، ۲۰۰۴).

 

مطالعات نشان می‌دهد که کودکان، نیز مانند بزرگسالان دچار اضطراب می‌گردند و اضطراب در کودکان، با علایمی همچون ترس، نگرانی و احساس تنش در رویارویی با موقعیت های مختلف مشخص می‌گردد. در حقیقت لغت اضطراب، دارای ۴ وجه می‌باشد که عبارتند است از: ۱٫ احساس ذهنی ترس ۲٫تنش جسمی ۳٫نشانگان جسمی ۴٫احساس اضطراب و تنش (هیلی، ۲۰۱۰).

 

مطالعات نشان می‌دهد که هیجانات اضطراب از حالت ساده عصبی بودن تا حالات شدت یافته ترس مفرط امتداد دارد (بارکر، ۲۰۱۰).

 

مطالعات لاست و پرین (۱۹۹۳) نشان می‌دهد که هرگاه جمعیت های نمونه کودکان در جامعه، مورد مطالعه قرار می گیرند، معلوم می شود ترس ها، نگرانی ها و تشویش ها،مشکلاتی کاملاً رایج در آن ها هستند. بررسی میزان شیوع اضطراب در کودکان، به علت تنوع روش شناختی و ملاک های تشخیصی کار، دشوار است. از لحاظ ملا ک های تشخیصی، پسران و دختران در کودکی، تقریباً به یک میزان به اضطراب مبتلا می‌شوند، اما نسبت اضطراب پسران به دختران در نوجوانی تغییر می‌کند و یک به سه می شود در دو مطالعه کودکان نژادهای قفقازی و آفریقایی، در چند موقعیت ترس آور از نظر ویژگی‌های بالینی اضطراب، بررسی شدند و معلوم شد که هر دو نژاد، در شیوع این مسئله شبیه به هم بودند. ملاک های تشخیصی اختلالات در سیاه پوستان آمریکایی،بالاتر از کودکان سفیدپوست گزارش شده است (کاشانی و اورواشل، ۱۹۸۸ (اما معلوم نیست که وضعیت اجتماعی-اقتصادی قومیت، نژاد و جنسیت چگونه بر شیوع این اختلال در کودکان تأثیر می‌گذارند.

 

علل اضطراب در کودکان

 

رشد عاطفی و شناختی کودکان پیش دبستانی، تحت تأثیر عوامل گوناگونی از جمله استعدادهای ژنتیکیی، اختلال روانشناختی خانوادگی، ضربه ها یا آسیب های قبلی، تاریخچه یا سابقه یادگیری رفتاری و شناختی کودک، و روابط داخلی و متقابل او با همسالان و افراد خانواده، قرار می‌گیرد. عوامل زیستی، شناختی، رفتاری و خانوادگی از بزر گترین علل دخیل در این مسئله به شمار می‌آیند. این عوامل ‌در مورد سایر اختلالات کودکان نیز مصداق دارند. مطالعات مربوط به تأثیر ژنتیک در اضطراب، اگرچه قوی نیست، اما نتایج معناداری به بار آورده است. پژوهشگران دریافتند که اضطراب در بستگان نزدیک، به میزان یک چهارم بروز کرده، یعنی ۱٫۴ آن ها دارای این اختلال بودند، حال آنکه در میان گروه کنترل دو درصد گزارش شده بود (کرو، نویز، پالز، اسلایمن، ۱۹۸۳). پژوهش دیگری ‌در مورد دوقلوها نشان داد ۳۱ درصد دوقلوهای همسان در اختلال وحشت زدگی اشتراک دارند، حال آنکه در دوقلوهای ناهمسان این نتیجه مشاهده نشد. در ترس های ساده دیگر نیز وضع به همین گونه است و به نظر می‌رسد در خانواده ها، شیوع دارند. علت اصلی در توجیه شناختی این است که اضطراب از روش ها و برداشت های غلط از جهان نتیجه می شود. شاید هم کودکانی که دچار اضطراب اند، به دلیل تجربه های قبلی یا تعبیرات غلط خود از رویدادها، دنیای بیرونی خود، را طوری می‌سازند که اضطرا ب زا باشد و رفتار نابجای والدین نیز ‌به این اضطراب ها دامن می زند.

 

مطالعات بارت، راپی، دادز و راین، (۱۹۹۶) نشان می‌دهد، پروراندن انتظارات غیرمنطقی و توقعات بی مورد در ذهن والدین و عملی ساختن آن ها در قبال کودکان، می‌تواند در کودکان ایجاد اضطراب کند و این مسئله می‌تواند باعث شود، تا کودک مضطرب، همیشه گرایش داشته باشد تا در موقعیتهای مختلف، احساس تهدید و نگرانی برای خود کند و نگران باشد که نتواند انتظارات والدین را برآورده سازد.کودک مضطرب موقعیت هایی را که در واقع سالم، و بالقوه راحت هستند، نیز تهدیدآمیز تلقی می‌کند. همان گونه که پیشتر اشاره شد، پاسخ های اجتنابی، پاسخ هایی هستند که به منظور جلوگیری از موقعیت نامطلوب انتخاب می‌شوند. اجتناب از انجام کار ناخوشایند، پاداش مثبتی فراهم می آورد. به عنوان مثال کودکی که والدینش در جلوی دیگران و در مهمانی ها، تقاضای بازی و رقابت بالاتر از سن وی را دارند ممکن است چنان کودک را مضطرب نمایند که وی دیگر به جمع مهمانی ها و دوستان نیاید. در آینده ماندن او دراتاقش سبب کاهش اضطراب او می شود. او برای خودداری از اضطراب، در آینده هم می کوشد با دیگران معاشرت نکند. ازاین رو از اعمال متقابل اجتماعی، با آن ها خودداری می‌کند. چنین پاسخ اجتنابی از درگیر شدن فرد با عواطف نامطلوب و ناخواسته جلوگیری می‌کند. پاسخ های اجتنابی، در واقع در بازداشتن موقعیتهای نامطلوب کارساز نیستند. الگوبرداری نیز در ایجاد اضطراب نقش دارد. مطالعات نشان می‌دهد که کودک، می‌تواند رفتار بد را با مشاهده واکنش های پدر و مادر، و الگوهای رفتاری آن ها یا شنیدن توضیحات آن ها ‌در مورد رویدادهای اجتماعی کسب کند.

 

رویکردهای مختلف سنجش اضطراب در کودکان

 

کنوانسیون در ماده ۸۸ هیچ اشاره ای به جبران موقتی که از سوی طرف دیگر می‌تواند صورت گیرد تا از بازفروش جلوگیری به عمل آورد را پیش‌بینی نکرده است ^[۶۱]۱. همچنین هیچ حکمی در ماده ۸۸ کنوانسیون در خصوص اعتراض به اقدام به بازفروش کالا وجود ندارد ، یکی از نویسندگان در خصوص اثر اعتراض نسبت به بازفروش کالا ، تنها تأثیر آن را در بیشتر شدن دقت طرف مقابل برای تحقق شروط حق بازفروش اعلام ‌کرده‌است ^[۶۲]۲ .

 

در صورتی که طرفی که اقدام به بازفروش کالا کرده ، این عمل را با شرایط بسیار نامساعدی مثل قیمت شکنی صورت داده باشد ، چون این اقدام وی بازفروش به طریق مقتضی نمی باشد باید به طرف مقابل خساراتی که از این اقدام وی وارد می شود را بپردازد . در صورتی که الزامات مربوط به فروش به طریق مقتضی رعایت نشود در جایی که فروش بر اساس حقوق داخلی قابل اعمال صورت گرفته باشد ، قاعده حقوق بین الملل خصوصی حقوق داخلی کشور مذبور بر انتقال مالکیت کالای بازفروش شده حاکم می‌باشد^[۶۳]۳.

 

لذا نحوه فروش از قبیل مزایده ، حراج یا . . . و همچنین تشریفات مورد نیاز از قبیل درج آگهی در جراید کثیرالانتشار محلی یا کشوری و زمان فروش و قیمت را قانون کشور محل فروش و عرف رایج بازرگانی در آن نوع از کالا معیین می‌کند . همچنین است ، تشکیل عقد بازفروش ، انتقال مالکیت و ایفا و سقوط تعهد نیز تابع قانون کشور محل برگذاری بازفروش می‌باشد ^[۶۴]۴ .

 

مبحث دوم : بازفروش اجباری کالا

 

مطابق بند ۲ ماده ۸۸ کنوانسیون « هرگاه کالا در معرض فساد سریع باشد یا نگاهداری آن مستلزم هزینه غیر متعارف باشد ، طرفی که مطابق مواد ۸۵ یا ۸۶ ملزم به حفظ آن است ، مکلف است جهت فروش آن اقدامات متعارفی معمول دارد . مشارالیه حتی الامکان مکلف است اخطاری مبنی بر قصد فروش جهت طرف دیگر ارسال نماید » .

 

همان طوری که دیده می شود اگر کالا در شرایط فوق قرار گیرد ، نگهدارنده نه تنها یک اختیار بلکه وظیفه دارد تا کالا را به فروش برساند ، به همین دلیل فروشی که در بند ۲ ماده ۸۸ پیش‌بینی شده به « فروش اضطراری » معروف است ^[۶۵]۱ و نگهدارنده در این مورد مکلف به فروش است و در صورتی که ‌به این تکلیف قانونی خود عمل نکند خسارات بیشتری به وجود می‌آید و ایشان به علت قصور در انجام تکلیف قانونی در مقابل خسارات طرف مقابل مسئول می‌باشد ^[۶۶]۲.

 

سابقه تاریخی این قاعده ( فروش اضطراری )را باید در قانون فروش اسکاندیناوی جستجوکرد که قانون متحدالشکل بیع بین‌المللی و در نتیجه کنوانسیون وین از آن الهام گرفته اند^[۶۷]۳ .

 

فروش اضطراری در واقع نوعی استثناء بر ماده ۶۲ کنوانسیون می‌باشد ، چرا که ماده ۶۲ مقرر می‌دارد که فروشنده می‌تواند خریدار را به پرداخت ثمن و پذیرش کالا ملزم کند ^[۶۸]۴ ، اما همان طوری که گفته شده ماده ۸۸ راه دیگری را نیز جلو راه فروشنده می‌گذارد و آن بازفروش می‌باشد .

 

در خصوص فروش اضطراری پیشنهاد شده بود که فروش در صورتی که خریدار چنین درخواستی کرده باشد صورت گیرد ، که مورد پذیرش کمیته قرار نگرفت ^[۶۹]۵ ، چرا که با وجود این که در این بند هیچ نقض قراردادی صورت نگرفته ^[۷۰]۶ ، اما طرف باید به دلیل فوریت امر و احتراز از هزینه ها و خسارات بیشتر این

 

کار را در اسرع وقت صورت دهد و هر مانعی که این امر را با تأخیر مواجه کند را باید کنار گذاشت .

 

و همین فوریت امر است که فلسفه وجودی این بند را تشکیل می‌دهد به عبارت دیگر وجود کالای در معرض یا در اثنای فساد سریع و هزینه غیرمتعارف نگهداری که نوعی تغییر در اوضاع و احوال که عامل اختلاف بین بند یک و دو است باعث پیدایش مقررات این بند می‌باشد ^[۷۱]۷ .

 

در زیر به بررسی بازفروش اضطراری می پردازیم و ابتدا موارد و سپس شرایط آن را متذکر می‌شویم :

 

گفتار اول : موارد بازفروش اجباری کالا

 

مطابق بند ۲ ماده ۸۸ در دو صورت طرفی که کالا را در اختیار دارد مکلف است کالای مذبور را به فروش رساند . برعکس بازفروش اختیاری در این جا هر دو مورد به صورت مشترک بوده و در صورت تحقق شرایط چه فروشنده باشد چه خریدار ملزم به فروش کالا خواهد بود .

 

این دو صورت به ترتیبی که در کنوانسیون آمده عبارتند از :

 

۱ ) بازفروش اضطراری کالای در معرض فساد سریع

 

۲) بازفروش اضطراری کالایی که نگهداری اش مستلزم مخارج غیرمتعارف باشد

 

بند اول : بازفروش اضطراری کالای در معرض فساد سریع

 

همان طوری که از بند ۲ ماده ۸۸ کنوانسیون برمی آید در صورتی که کالا در معرض فساد سریع باشد طرفی که کالا را در تصرف دارد مکلف است کالا را به فروش رساند .

 

نکته ای که باید در اینجا باید متذکر شد این است که نوع کالا مهم نیست ، یعنی مهم نیست که فساد کالا ناشی از طبیعت یا ذات خود کالا باشد ، کنوانسیون در این خصوص هیچ محدودیتی را وارد نکرده بلکه خواسته هر نوع کالایی را که در معرض فساد می‌باشد را دربر گیرد .

 

سوالی که در این جا مطرح می شود این است که منظور از فساد چیست و آیا مفهوم فساد کاهش سریع در ارزش کالا ناشی از تغییرات بازار را دربر می‌گیرد یا نه .

 

کنفرانس وین خواستار تمایز بین وضعیت تلف و فاسد شدن شد ، دبیرخانه آنسیترال در این خصوص توضیح داد که مفهوم تلف محدود به فساد مادی یا ازبین رفتن کالا نیست و وضعیتی که کالا در معرض کاهش سریع ارزش به واسطه تغییرات در بازار است را نیز دربر می‌گیرد . با این وجود زمانی که این ماده مورد بحث واقع

 

شده بود کلمه « تلف » ^[۷۲]۱ از متن کنوانسیون حذف شد و فقط عبارت فاسد شدن سریع باقی ماند ^[۷۳]۲ . اما می توان تفسیر موسعی از مفهوم « فساد سریع »^[۷۴]۳ به عمل آورد و آن را شامل مورد تلف نیز دانست ^[۷۵]۴ .

 

با توجه به مطالب بالا به عنوان یک قاعده می توان گفت که فساد سریع فقط به « فاسد شدن مادی » ^[۷۶]۱ اختصاص دارد ^[۷۷]۲ و کاهش ارزش اقتصادی که ناشی از کاهش سریع قیمت بازار است را دربر نمی گیرد ^[۷۸]۳.

ضمناً در صورتی که امکان جلوگیری از بروز فساد وجود داشته باشد هر چند کالا نوعاً سریع الفساد باشد نمی توان با استناد به بند ۲ ماده ۸۸ کنوانسیون اقدام به بازفروش کرد ^[۷۹]۴ .

 

بند دوم : بازفروش اضطراری کالایی که نگهداری اش مستلزم مخارج غیرمتعارف باشد

 

رجوع زن به عوض بعد ازطلاق خلع:۱-در صورتی که عوض درطلاق خلع عبارت باشد از عین مهریه زوجه که در ذمه زوج است به وسیله طلاق خلع دین وی ساقط گردیده و در صورت رجوع زن به عوض ضمن اینکه وفق بند ۳ ماده ۱۱۴۵ قانون مدنی طلاق خلع به طلاق رجعی تبدیل می‌شود، زن می‌تواند جهت وصول عین مهریه خود به شوهرش رجوع کند حال اگر موعد ‌پرداخت مهر نرسیده و در زمان رجوع زن به عوض هنوز حال نشده باشد، آیا زن می‌تواند جهت وصول آن اقدام کند؟ به نظر می‌رسد با وحدت ملاک از ماده ۱۱۴ قانون آیین دادرسی مدنی که می‌گوید «نسبت به طلب یا دین معینی که هنوز موعد تسلیم آن نرسیده است در صورتی که حق مستند به سند رسمی و در معرض تضییع و تفریط باشد می‌توان درخواست تامین نمود» زوجه می‌بایستی در موعد مقرر اقدام به وصول مهریه کند و اگر طلب وی از بابت مهر مستند به سند رسمی و در معرض تضییع و تفریط باشد می‌تواند تقاضای تامین خواسته کند و متعاقب آن ظرف مهلت ده روز از تاریخ صدور قرار تامین با عنایت به ماده ۱۱۲ قانون مذکور نسبت به اصل دعوا دادخواست خود را تقدیم کند اگر چه موعد پرداخت مهر نرسیده باشد .

 

۲ـ در صورتی که عوض درطلاق خلع عبارت از جزئی از مهر باشد که در ذمه شوهر است در اینصورت ضمن اینکه زوجه حق درخواست مابقی مهر را دارد در صورت رجوع زن به عوض، شوهر بایستی کل مهر را در موعد پرداخت تادیه کند، لذا بذل قسمتی از مهریه حق زن را نسبت به مابقی آن که بذل نشده است زائل نمی‌کند، زیرا با عنایت به ماده ۱۰۸۲قانون مدنی به مجرد عقد زن مالک مهر می‌شود و می‌تواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن انجام دهد مگر ‌بر اساس ماده ۱۰۸۳ قانون مدنی برای تادیه مهر، مدت یا اقساطی قرارداد کرده باشند که در اینصورت و با توجه به موارد مذکور در مواد ۱۱۲ و ۱۱۴ قانون آیین دادرسی مدنی اگر مشمول آن باشد می‌توان نسبت به تامین آن اقدام کرد .

 

۳ـ در صورتی که عوض درطلاق خلع بیشتر از مهر باشد و زن به ما بذل رجوع کند می‌تواند آنچه را که بذل ‌کرده‌است اعم از اینکه عین مهر در ذمه زوج به اضافه مبلغ یا عین دیگری باشد یا اینکه صرفاً عوض از مال زوجه باشد به زوج جهت دریافت آن رجوع کند.

 

۴ـ هرگاه در نکاح دائم مهر ذکر نشده باشد و یا عدم مهر شرط شده باشد و بعد از عقد نیز مهر تعیین نشود ولی نزدیکی واقع شده و سپس زن تقاضای طلاق خلع کند و مبلغ یا عین معینی را به عنوان عوض از مال خود بذل کرده باشد پس از رجوع به عوض آیا غیر از آنچه بذل ‌کرده‌است حق دیگری دارد؟ به نظر می‌رسد با توجه به ماده ۱۰۸۷ ق.م زن می‌تواند جهت اخذ «مهرالمثل» به زوج خود رجوع کند و در صورت امتناع از پرداخت از دادگاه صالحه مهرالمثل رادرخواست کند، زیرا بذل مال از طرف زوجه حق وی را نسبت به مهرالمثل از بین نمی‌برد.

 

۵ـ هرگاه در نکاح دائم مهرالمسمی مجهول بوده یا مالیت نداشته باشد مانند موارد بند ۴ و به استناد ماده ۱۱۰۰ قانون مدنی زن مستحق «مهرالمثل» می‌باشد و می‌تواند جهت وصول آن به شوهر خود رجوع کند لذا علاوه بر رجوع به ما بذل و درخواست آن، حق درخواست مهرالمثل خود را نیز خواهد داشت .

 

۶ـ هرگاه در نکاح دائم مهرالمسمی ملک غیر باشد که صاحب آن اجازه نداده باشد و سپس طلاق خلع صورت گیرد و زن از مال خود به عنوان عوض بذل کرده باشد، پس از رجوع به ما بذل می‌تواند هم تادیه ما بذل را از شوهر خود بخواهد و هم جهت اخذ مثل یا قیمت مهرالمسمی (ملک غیر) با عنایت به ماده ۱۱۰۰قانون مدنی به شوهر خود رجوع کند.

 

۷ـ اگر مهرالمسمی در نکاح دائم به عنوان عوض درطلاق خلع قرار گیرد و سپس معلوم گردد که ملک غیر بوده و زوجه رجوع به عوض کند، مستحق دریافت مثل یا قیمت آن از شوهر خود می‌باشد مگر اینکه صاحب مال اجازه کند .

 

۸ـ هرگاه مهر به صورت وجه رایج بوده و به عنوان عوض درطلاق خلع قرار گیرد و سپس در زمان عده زن رجوع به عوض کند آیا زن می‌تواند ‌بر اساس تبصره الحاقی به ماده ۱۰۸۲قانون مدنی درخواست مهر را ‌بر اساس تغییرشاخص قیمت سالانه زمان تادیه نسبت به سال اجرای عقد نماید یا اینکه همان مبلغ مهر را که به عنوان عوض درطلاق خلع قرار داده مستحق دریافت است ؟ به نظر می‌رسد این حق برای زن می‌باشد که ‌بر اساس تبصره الحاقی به ماده مذکور بتواند عوض را که وجه رایج بوده و به عنوان مهر قرار گرفته به قیمت روز و ‌بر اساس شاخص سالانه زمان تادیه نسبت به سال اجرای عقد بخواهد، لذا اگر مبلغ مثلاً یکصد هزار ریال در زمان عقد بوده و به ‌عنوان عوض درطلاق خلع واقع شده و برذمه شوهر بوده است، پس از رجوع زن به عوض، وی می‌تواند مهر خود را ‌بر اساس نرخ روز درخواست کند مگر مبلغ مهر را دریافت کرده و سپس آن را بذل کرده باشد.

 

۹ـ هرگاه مهر عین معین بوده و به عنوان عوض در طلاق خلع واقع شود و سپس زن در زمان عده رجوع به عوض کند ولیکن مشخص شود مهر قبل از عقد یا قبل از تسلیم در واقع معیوب بوده است با توجه به ماده ۱۰۸۴قانون مدنی زوجه می‌تواند عین مهر را به زوج برگرداند یا قبول نکند و مثل یا قیمت آن را بخواهد یا اینکه وفق ماده ۴۲۲قانون مدنی عین مهر را در حال معیوب بودن قبول کرده و تفاوت صحیح و معیب را به عنوان ارش مطالبه کند و نیز اگر عین مهر در زمان رجوع زن به عوض در دست شوهر تلف شده باشد زن حق دارد مثل یا قیمت مال تلف شده را بخواهد.

 

۱۰ـ هرگاه مهر عین معین بوده و قبل ازطلاق به زوجه تسلیم شده و به عنوان عوض درطلاق خلع قرار گرفته و سپس معلوم گردد در اصل مالیت نداشته است آیا پس از رجوع زن به عوض، شوهر می‌تواند همان را بازگرداند؟ مسلّم است که نمی‌توان چیزی را که مالیت ندارد به عنوان مهر قرار داد زیرا اثر بطلان عوض به خود زوج باز می‌گردد و زوجه ملزم به قبول آن مال نمی‌باشد.

 

اثر بطلان عوض درطلاق خلع: همان طوری که قبلاً بیان شد در صورتی که ‌بر اساس قول مشهور اعتقاد به ایقاع بودن طلاق خلع داشته باشیم هرگاه عوض به جهتی از جهات باطل باشد موجب بطلان طلاق نمی‌شود، لیکن طلاق خلع تبدیل به طلاق رجعی می‌شود مگر اینکه زوج به مثل یا قیمت عوض باطل رضایت دهد.

 

اثر تلف عوض قبل از قبض: هرگاه عوض درطلاق خلع عین معین بوده و قبل از به قبض دادن زوجه در دست زوجه تلف گردد، چون معتقدیم که طلاق خلع عقد معاوضی نیست لذا تلف عوض قبل از قبض موجب بطلان طلاق نمی‌شود و از موارد ماده ۳۸۷قانون مدنی نمی‌باشد بلکه موجب ضمان تلف شده و زن ضامن بذل آن از مثل یا قیمت خواهد بود. حال اگر شخص ثالث موجب تلف عوض قبل از قبض شده باشد زوج می‌تواند به وی جهت اخذ مثل یا قیمت آن مال رجوع کند. حال اگر عوض قبل از قبض تلف شود و قبل از تادیه مثل یا قیمت، زن رجوع به عوض کند در اینصورت چون عوض در ذمه زن می‌باشد مرد می‌تواند به طلاق رجوع کند و فقط اگر مهر را نپرداخته است، زن می‌تواند جهت وصول آن به شوهر خود رجوع کند.

 

۱)تضمین

 

– ارا ئه خدمات وعده داده شده

 

– حل مسائل و مشکلات مشتریان

 

– انجام وسیع خدمت در حداقل زمان

 

– ارا ئه خدمات درزمان وعده داده شده

 

– ند اشتن کتب های اشتباه و اسناد غلط

 

۲ )پا سخگویی

 

– ارا ئه اطلاعات به مشتری درباره زمان انجام خدمت

 

– ارتقا خدمت

 

– قصدو تمایل کارکنان برای کمک به مشتریان

 

– آمادگی همیشگی کارکنان برای ‌پاسخ‌گویی‌ به احتیاجات و نیازهای مشتری

 

۳) عوامل محسوس

 

– امکانات و تجهیزات مدرن و به روز

 

– تسهیلات ارتباطی مناسب

 

– کا رکنانی که ظاهر منظم و مناسبی داشته باشند

 

– فضای داخلی مناسب با جذابیت های دیداری

 

۴)اطمینان خاطر

 

– کا رکنانی که احساس اطمینان خاطر را به مشتریان القا کنند

 

– احساس مشتریان درباره برقراری ارتباط آسان و راحت با کارشناس سازمان

 

– کا رکنانی که دانش کافی برای جواب دادن به سئوالات مشتریان داشته باشد

 

۵)همدلی

 

– تو جه انحصاری ویژه کارکنان و مشتریان

 

– ایجاد صمیمیت و همدلی با مشتریان

 

– کا رکنانی که درک و شناخت مناسبی از نیازهای مشتریان داشته باشند

 

-القای حس آرامش و راحتی به مشتریان درزمان دریافت خدمت در سازمان.(کاسیم،۲۰۰۲)

 

زیتامل و همکاران(۱۹۹۰) نیز تعدادی فاکتور که می‌توانند برروی ادراک مشتری از عملکرد و خدمت تا ثیر بگذارد را تعیین کردند . این ها شامل محسوس ها، از قبیل غذای صرف شده در یک رستوران، محیط های فیزیکی که در آن تبادل خدمت صورت می‌گیرد، دستگاه یا وسیله ای که از آن استفاده می‌گردد، واز این قبیل؛ صلاحیت و اعتبار مشاهده شده از ارائه کننده خدمت، و ‌پاسخ‌گویی‌ و مسئولیت پذیری آن ها و قابلیت اعتماد و تواضع آن ها . این نویسندگان بر پایه یافته هایشان پندهای زیر را به ارائه کنندگان خدمات نمودند : تمیز و سازمان یافته نشان دهند، پاسخگو باشند، اطمینان بخش باشند، همدل باشند، و بیش از همه این ها قابل اطمینان باشند(هیل،۱۹۹۵).

 

به طور کلی می توان روند تکاملی سروکوال را ‌به این ترتیب بیان کرد :

 

– سال‌های ۱۹۸۳-۱۹۸۵ارائه مفهومیSQ،GAP

 

-سال‌های ۱۹۸۵-۱۹۸۸ارائه ابزار مقیاس سروکوال

 

-سال‌های ۱۹۹۳-۱۹۹۴ تجدید نظر وبازبینی در مقیاس سروکوال

 

-سال‌های ۱۹۹۹-۲۰۰۰ افزایش تکنولوژی در شیوه های ارائه خدمات وا رائه چارچوب مفهومی برای ازریابی کیفیت خدمات (فدائی،۱۳۸۳).

 

۲-۱۶-۳ اندازه گیری کیفیت خدمات در آموزش عالی

 

اندازه گیری کیفیت خدمات در آموزش عالی با اندازه گیری کیفیت کالاها ی ساخته شده در صنعت متفاوت است(فیتزگرالد^[۶۷]،۱۹۸۸) یک مفهوم خاص تری را برای آن در نظر گرفته ومی گوید : یک خدمت با توجه به هدف آن مورد سنجش قرار می‌گیرد(شیرازی و براتکو،۱۳۸۲).

 

“مروری بر ادبیات بازاریابی خدمات دو رویکرد برای اندازه گیری کیفیت خدمات را آشکار می‌سازد: سرکوال(پاراسورامان و همکاران، ۱۹۸۸) و سروپرف(کرونین وتیلور،۱۹۹۲) یکی از مشهورترین روش‌ها سروکوال نام دارد، که پایه های تئوریکی آن در مدل شکاف قرار دارد و کیفیت خدمات را بر اساس تفاوت بین انتظارات مشتری و ادراکات عملکرد در ۲۲ آیتم تعریف می‌کند . انتظارات مشتری عبارتند از :”عقاید ‌در مورد ارائه خدمت که به ‌عنوان استانداردها و نقاط مرجع در مقابل آنچه که عملکرد مورد قضاوت می شود، به کار می‌روند “، در حالی که ادراکات مشتری عبارتند از: ارزیابی موضوعی از نتایج واقعی خدمات “از طریق تعامل با تولید کننده(زیتامل و همکاران،۲۰۰۶)

 

این نویسندگان برخی فاکتورهایی را که می‌توانند بر روی انتظارات تاثیر بگذار ند شناسایی کرده‌اند، همانند کلمه ارتباطات کلامی، نیازهای شخصی، تجربه گذشته خدمت و ارتباطات بیرونی ارائه کننده خدمت. مقیاس سروکوال کیفیت خدمات را تحت ۵ بعد که از طریق ۲۲ آیتم اندازه گیری می‌شوند تعریف می‌کنند که این ابعاد عبارتنداز ملموسات، قابلیت اعتبار(اطمینان خاطر) ، ‌پاسخ‌گویی‌، تضمین و همدلی. ‌در زمینه آموزش عالی این ابعاد شامل وجود تسهیلات فیزیکی دانشگاه، تجهیزات، مواد ارتباطی و شخصی(ملموسات)، توانایی دانشگاه برای انجام دادن خدماتی که قول آن را داده(متعهدآن شده) با قابلیت اطمینان و دقت(اطمینان خاطر) اراده د ‌دانشگاه برای کمک به دانشجویان و تدارک خدمات فوری “ارائه خدمات فوری”(پاسخگوئی)، علم و ادب معلمان و توانایی آن ها برای انتقال اعتماد و اعتماد به نفس(تضمین)، و توجه فرد گرایانه و مهربانانه که دانشگاه به دانشجویانش دارد(همدلی). ابزار سروکوال، بر خلاف معیارهایی تو سط نویسندگان متعدد ارائه شده، هنوز عملی ترین مدل برای اندازه گیری کیفیت خدمات تا به حال باقی مانده است . ‌بنابرین‏ انتظارات بایستی هنگام ارزیابی کیفیت خدمات در آموزش عالی مورد ملاحظه قرار گیرند(کاتبرت،۱۹۹۶).

 

با توجه به پایداری انتظارات و ادرکات از کیفیت خد مات در طول زمان، از منظر آموزش عالی، بطورتجربی معلوم شده است که ادراکات دانشجویان از خدمات تجربه شده ثابت و در طول زمان نسبت به انتظارات که کمتر ثابت هستند، می‌باشد(هیل،۱۹۹۵).

 

با توجه به نواقص مشاهده شده در روش سروکوال هم در سطوح مفهومی و هم در سطوح عملی(باتل،۱۹۹۶) یک روش بر مبنای عملکرد برای اندازه گیری کیفیت خدمات تحت عنوان سروپرف معرفی شد.

 

سروپرف شاخه ای از مقیاس سروکوال است که تنها بر مبنای جزء ادراک می‌باشد . مطالعات دیگرنیز نتیجه گرفتند سروپرف اختلاف بیشتری در یک اندازه گیری کلی از کیفیت خدمات نسبت به سروکوال نشان می‌دهد(کرونین وتیلور،۱۹۹۶).

 

تعداد زیادی از کاربرد های تجربی پارادیم سروکوال برای اندازه گیری کیفیت در آموزش عالی وجوددارد به ‌عنوان مثال (هیل،۱۹۹۵)،(اندرسون،۱۹۹۵)،(کاسبرت،الف وب ،۱۹۹۶)،( اولدفیلد و بارون،۱۹۹۸)،( وان و انجی، ۱۹۹۹)،(سهیل وشیخ،۲۰۰۴)،(اونیل ورایت،۲۰۰۲)،(سهنی و همکاران،۲۰۰۴)،(هووویم،۱۹۹۵). پارادیم سروپرف نسبت به سروکوال در آموزش عالی از محبوبیت کمتری برخوردار است(استثنائی در این مورد مطالعه الد فیلد و بارون،۲۰۰۰).

 

جدیداً یک مقیاس صنعتی جدید به نام هد پرف ^[۶۸]توسعه پیدا کرده که ازیک سری ۴۱ آیتمی تشکیل شده است(فیرادوس،۲۰۰۶). این وسیله هدفش این است که نه تنها اجزاء تحصیلی را مورد ملاحظه قرار دهد بلکه جنبه‌های کلی محیط خدمات را آن گونه که توسط دانشجو تجربه شده، نیز بررسی کند. نویسنده پنج بعد برای مفهوم کیفیت خدمات شناسائی کرد ۱)- جنبه‌های غیر تحصیلی: آیتم های که ضروری برای قادر ساختن دانشجویان به انجام وظایف مطالعاتیشان هستند، و با خدماتی که توسط کارمندان غیر علمی انجام می شود در ارتباط است.

 

۲)- جنبه‌های تحصیلی : ‌پاسخ‌گویی‌ تحصیلی.

 

۳)- وجهه: اهمیت مؤسسات یادگیری عالی در انعکاس یک تصویر حرفه ای.

 

۴)- دسترسی: شامل مسائلی مثل قابلیت دسترسی، تماس آسان، در دسترس بودن و و سهولت.

 

۵)- مسائل برنامه ای :

 

اهمیت ارائه کردن یک برنامه علمی وسیع و آبرومند و معتبر /ویژه کاریهایی با ساختار انعطاف پذیر وخدمات سالم. مقیاس های سروپرف و هدپرف از لحاظ قابلیت اعتماد و روایی مقایسه شدند ونتیجه گرفته شد که وسیله اندازه گیری جدیداً ارائه شده(هدپرف) دارای ارجحیت می‌باشد(فیرادوس،۲۰۰۶)

 

در واقع بزرگترین خدمت ارزشیابی ، مشخص کردن قسمت هایی از دوره است که نیاز به بهبود و اصلاح دارند.مسئولان نیز برای اثبات سودمندی و کارایی برنامه به دنبال ارائه مدارک مستند و قابل قبول هستند. این تمایل آن ها را وسوسه می‌کند تا از آزمون هایی برای صحت برنامه خود استفاده کنند ؛ اما ، کمک از ارزشیاب را تا زمان تکمیل برنامه به تعویق اندازند. شاید دلیل این امر شک و تردید آن ها از برنامه و برداشتی است که از ارزشیابی به عنوان عامل قضاوت کننده از نتیجه فعالیت خود دارند در حالی که برای بهبود و اصلاح دوره ، مدارک باید از شروع دوره ، زمان اجرا و پایان برنامه گرد آوری شوند. از این رو تأکید بر آن است که یک ارزشیابی موفق بایداز اولین مراحل برنامه به خدمت گرفته شود؛ زیرا ارزشیابی بیشتر به خاطر اصلاح و بهبود تعلیم وتربیت صورت می‌گیرد تا برای ارزشیابی محصولی آماده شود.

 

( مهجور ، ۱۳۷۷، ۱۱۶ )

 

۲-۱-۲۱ -شاخص های ارزشیابی آموزش:

 

پس از بیان جایگاه و اهمیت سنجش اثر بخشی برنامه های آموزشی ، در ادامه رویکردها ( روش‌ها) و معیارهای لازم برای تعیین میزان موفقیت و کار کردهای عملیات آموزشی مورد بحث قرار می گیرند. در این قسمت پس از اشاره مختصر به دیدگاه های برخی صاحب‌نظران در خصوص شاخص های ارزشیابی آموزش ها، روش های تعیین اثر بخشی برنامه های آموزشی و شاخص های مقتضی در هر یک از آن ها ارائه می‌گردد.

 

از دیدگاه دیویس و ورثر^[۵۴] معیارهای مورد استفاده برای ارزشیابی اثر بخشی آموزش عبارتند از :

 

۱-واکنش فراگیران به فرایند ها و محتوای آموزش ؛

 

۲-دانش و تجربه اکتسابی به واسطه آموزش ؛

 

۳- تغیییرات رفتاری که ناشی از آموزش باشد ؛

 

۴- بهبودها و پیشرفت های قابل اندازه گیری در سطح خودی و سازمانی مانند کاهش ترک شغل ، غیبت و تصادفات ؛

 

دولان و شولر نیز چنین شاخص هایی را برای ارزشیابی آموزش ها بیان کرده‌اند.(جباری ، ۱۳۸۱،۷۴ )

 

در وضعیت فعلی با توجه به پیشرفت هایی مبانی نظری علوم سازمانی و مدیریت ی ، شاخص های پویا ، مناسب و عینی تری را می توان برای سنجش اثر بخشی برنامه های آموزشی مطرح ساخت. بدین طریق که اثر بخشی فعالیت های واحد آموزش در گستره موضوع اثر بخشی سازمانی است.بر این اساس می توان از شاخص ها و روش های مطرح شده در زمینه اثر بخشی سازمانی ، در راستای سنجش اثر بخشی برنامه های آموزشی استفاده ‌کرد به طور کلی ، برای سنجش اثر بخشی سازمانی پنج روش بیان شده است که در جریان سنجش و تدوین شاخص های اثر بخشی آموزش می توان از چهار مورد آن ها بهره مند شد. روش های مذکور عبارتند از :

 

الف – روش مبتنی بر نیل به هدف ؛

 

ب – روش مبتنی بر تأمین منابع ؛

 

ج – روش مبتنی بر فرایند های درون سازمانی ؛

 

د – روش مبتنی بر تأمین رضایت ‌گروه‌های ذینفع ( دفت ، ۱۳۷۸ ،۶۵ )

 

متعاقباَ ضمن تشریح هر یک از رویکردهای مذکور در راستای تبیین و مفهوم سازی اثر بخشی برنامه های آموزشی ، شاخص های مناسب مطابق هر یک از این روش ها ارائه می‌گردد.

 

الف- روش مبتنی بر نیل به هدف :

 

در استفاده از این روش برای اندازه گیری اثر بخشی آموزش باید هدف های آموزش را شناسایی کرد. این امر یک روش منطقی است ، زیرا فعالیت های آموزشی در قالب برنامه های آموزشی همواره هدفمند هستند. به عبارت دیگر آموزش ها بر آنند تا تغییرات مطلوب در دید گاه هاو توانایی‌های کارکنان ایجاد کنند . لذا با اجرای این روش میزان پیشرفت در جهت رسیدن به آن مطلوب ها ، اندازه گیری می شود. ” این روش ها هنگامی مناسب است که اهداف روشن ، مورد توافق ، قابل اندازه گیری و محدودیت زمانی وجود داشته باشد” (جباری ، ۱۳۸۱،۷۴ ).

 

استفاده از این روش ها برای تعیین اثر بخشی برنامه های آموزشی مستلزم توجه به مفروضات ذیل است :

 

• • فعالیت های آموزشی در قالب برنامه های آموزشی باید اهداف نهایی روشن داشته باشند ؛

 

• • این اهداف بایستی مشخص بوده و برای اینکه به خوبی درک شوند باید تعریف گردند؛

 

• • روی اهداف باید اجماع یا توافق عمومی صورت گرفته باسد ؛

 

• پیشرفت به سوی این اهداف را باید بتوان اندازه گیری کرد؛

بالاخره شاخص های مناسب بر مبنای این روش عبارتند از ؛ تقویت حس همکاری ، تنوع بخشیدن به تولیدات ،افزایش ثبات ، حفظ منابع ، ارتقاء کارایی ، بهبود کیفیت محصولات وخدمات ، کاهش اشتباهات ، مبادله ، تغیییر بهره مندی از روش های جدید و بهتر ، ارتقاء شغلی و…..

 

ب. روش مبتنی بر تأمین منابع:

 

در اجرای این روش به بخش ورودی برنامه های آموزشی توجه می شود . این روش هنگامی مناسب است که دروندادها تأثیر قابل توجهی بر نتایج دارد. ( جباری ،۱۳۸۱ ، ۷۴ ) .

 

اساس روش حاضر بر این فرض گذاشته شده است که برنامه های آموزشی باید در تحصیل و تأمین منابع مورد نیاز جهت نگهداری و حفظ سیستم های آموزشی موفق باشند. این روش بخشی از دیدگاه سیستمی است. ‌بنابرین‏ ، از دیدگاه روش تأمین منابع اثر بخشی آموزش بدین صورت تعریف می شود: توانایی برنامه های آموزشی چه مطلق و چه نسبی در بهره برداری از محیط خود برای تحصیل و تأمین منابع ارزشمند و کمیاب ( دفت ، ۱۳۷۸ ، ۶۱۹ ) .

 

که اینجامحیط می توانددرون و یا خارج از سازمان باشد.

 

شاخص های اثر بخشی برنامه های آموزشی مناسب،عبارتند از :

 

• • میزان بهره برداری برنامه های آموزشی از محیط درون سازمانی و برون سازمانی برای تأمین منابع مادی و انسانی کار آمد ( مانند بهره مندی از حضور مدرسان توانمند ، تأمین تجهیزات و تکنولوژی آموزشی مناسب ،هماهنگی با برخی شرکت ها ، مؤسسات پروژه ها جهت بازدید ها و غیره ) ؛

 

• • تداوم روند حیاتی برنامه های آموزشی ( پیوستگی افقی – عمودی ) ؛

 

• طراحی برنامه هایی مبتنی بر درک و تفسیر از ویژگی ها ، نیازها و خواسته های محیطی .

ج- روش مبتنی بر فر آیند های درون سازمانی:

 

در این روش اثر بخشی برنامه به میزان سلامت و کارایی فعالیت های درونی آن اشاره دارد.مطابق این روش یک برنامه اثر بخش دارای فعالیت های آموزشی یکپارچه و هماهنگ است ،طوری که تمامی افراد دست به دست هم داده و با تکیه بر امکانات و شرایط موجود سعی می‌کنند بهره وری را به بالاترین حد خود برسانند.”این روش هنگامی مناسب است که عملکرد برنامه ها به طور شدیدی از طریق فرآیندهاو رویدادهایی خاص، تحت تأثیر واقع می‌شوند.”( جباری ،۱۳۸۱ ، ۷۴ )

 

روش تعیین اثر بخشی آموزش بر مبنای فرآیندهای درونی از آن جهت اهمیت دارد که برای سنجش و اندازه گیری اثر بخشی باید به دو موضوع با ارزش توجه کرد :

 

• • آیا ازمنابع موجود به صورت کار آمد استفاده می شود ؟

 

 

گزارش ۲۰۱۲، «کارگروه اهداف هزاره محقق نشده»^[۳۷] با حضور بیش از ۲۰ آژانس سازمان ملل و سازمان تجارت جهانی تهیه شده است. «کارگروه اهداف هزاره محقق نشده» برای بهبود نظارت بر هدف ۸ اعلامیه هزاره تهیه شده است. این گزارش انجام اقدامات زیر را برای افزایش دسترسی به داروهای ضروری توصیه می‌کند:

 

– جامعه بین‌المللی باید با کشورهای در حال توسعه در زمینه افزایش در دسترس بودن و استفاده از داروها، ارائه این داروها با هزینه کم و یا بدون هزینه به افراد فقیر از طریق سیستم بهداشت، همکاری کند.

 

– جامعه بین‌المللی، باید همکاریش را برای حمایت از تولید داخلی داروهای ژنریک، در کشورهای در حال توسعه تقویت کنند.

 

– جامعه بین‌المللی باید صنعت داروسازی را به استفاده از قراردادهای لیسانس اختیاری و ثبت اختراع تشویق کند.

 

– کشورهای در حال توسعه باید با دقت تأثیرات ناسازگار مقررات تریپس پلاس بر دسترسی به داروها را مورد ارزیابی قرار بدهند.

 

– جامعه بین‌المللی باید به حمایت از تلاش برای تقویت ظرفیت نظارتی کشورهای در حال توسعه، برای نظارت بر کیفیت داروها ادامه دهد.

 

– جامعه بین‌المللی باید تلاش برای افزایش بودجه در تحقیق و توسعه داروهای جدید را ادامه دهد.»^[۳۸]

 

یکی از همکاری های بین‌المللی که کشورها در سال های ابتدایی بعد از تصویب موافقت نامه تریپس، در رابطه با تأثیر مالکیت فکری، بهداشت عمومی و تجارت بر یکدیگر داشتند، دستورالعملی است که در پنجاه و دومین مجمع عمومی سازمان بهداشت جهانی، با هدف نظارت بر تأثیر تریپس و کمک به کشورهای عضو برای توسعه سیاست های بهداشتی مناسب و کاهش تأثیرات منفی موافقت نامه های تجاری، تهیه شده است.^[۳۹] سالانه مجمع گزارشاتی در رابطه با مالکیت فکری، بهداشت عمومی و تجارت ارائه می‌دهد و تصمیماتی را در این زمینه به تصویب می رساند.

 

در سال ۲۰۰۳ نیز کمیسیون حقوق مالکیت فکری، نوآوری و بهداشت عمومی^[۴۰] تأسیس شد؛ که هدف آن جمع‌ آوری داده ها و طرح های پیشنهادی و ارائه تجزیه و تحلیل کارآمد از حقوق مالکیت فکری، نوآوری و بهداشت عمومی، و بررسی ارتباط بین این عوامل است. همچنین مقرر شده بود که کمیسیون تأثیر تولید داروهای جدید بر کشورهای در حال توسعه را بررسی کند.کمیسیون در سال ۲۰۰۶ گزارش نهایی خود را در خصوص چگونگی افزایش نوآوری و بهبود دسترسی به فن آوری های پزشکی در کشورهای در حال توسعه، منتشر کرد. این گزارش بیش از ۵۰ توصیه در این خصوص ارائه ‌کرده‌است که مورد توجه کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته و سازمان بهداشت جهانی قرار گرفت. توصیه ها شامل مسئله نوآوری، سیاست های تحقیق و توسعه، سیستم های ارائه بهداشت، نقش اختراعات ثبت شده، حمایت از داده های آزمایش های بالینی، مدیریت مالکیت فکری، انعطاف های تریپس، کارآمد و سالم بودن داروها و در نهایت تأثیر موافقت نامه های آزاد تجاری بر دسترسی به داروها می‌باشد.^[۴۱]

 

این روند ها منجر به تصویب استراتژی جهانی و طرح اقدام ‌در مورد بهداشت جهانی، نوآوری و مالکیت فکری در سال ۲۰۱۱ در سازمان بهداشت جهانی شد.^[۴۲] اهداف اساسی این استراتژی ترویج تفکرات جدید در زمینه نوآوری و دسترسی به داروها، افزایش تحقیق و توسعه در خصوص بیماری هایی که کشورهای در حال توسعه را تحت تأثیر خود قرار داده و پیشنهاد موضوعات و اولویت ها برای تحقیق و توسعه و بهبود دسترسی به فن آوری های پزشکی می‌باشند.^[۴۳] به موجب این استراتژی، اگرچه حقوق مالکیت فکری یک انگیزه مهم برای توسعه محصولات بهداشتی جدید می‌باشد اما این انگیزه در کشورهایی که قدرت پرداخت مردم کم است، برای توسعه محصولات بهداشتی مورد نیاز برای مبارزه با بیماری ها کافی نمی باشد. در نهایت کشورهای عضو توافق کردند که این استراتژی، باید برنامه های مالکیت فکری را در راستای به حداکثر رساندن نوآوری های مرتبط با بهداشت و سلامت تشویق و حمایت کند.

 

یکی دیگر از اسناد بین‌المللی که در زمینه حق بر سلامت راهکارهای حمایتی ارائه ‌کرده‌است، موافقت نامه در خصوص جنبه‌های تجاری حقوق مالکیت فکری می‌باشد، که ‌در مورد اثر حقوق مالکیت فکری بر بهداشت و سلامت راهکارهایی را ارائه داده است، که متعاقب آن با تصویب اعلامیه دوحه در خصوص بهداشت عمومی و مالکیت فکری، کشورهای عضو سازمان تجارت جهانی در جهت تسهیل کاربرد انعطاف های تریپس در زمینه بهداشت عمومی گام نهاده اند؛ که به دلیل اهمیت بحث در بخش جداگانه بدان پرداخته شده است.

 

بند اول: موافقت نامه تریپس

 

حمایت از اختراعات یکی از دلایل قیمت بالای داروها می‌باشد، که در دسترس بودن داروهای ضروری را در کشورهای در حال توسعه محدودکرده است. انعقاد موافقت نامه تریپس در سال ۱۹۹۴ در مذاکرات دور اروگوئه، باعث افزایش نگرانی ها در خصوص تأثیر حمایت از اختراعات بر دسترسی به داروها شد، زیرا تریپس حداقل استاندارد هایی را برای حمایت ازحقوق مالکیت فکری تنظیم کرده بود؛ از جمله لزوم حمایت از حقوق مالکیت فکری در تمام حوزه های تکنولوژیک که شامل حمایت از اختراعات برای محصولات دارویی نیز می شد.^[۴۴]

 

قبل از انعقاد موافقت نامه تریپس، کشورها در تنظیم شرایط مورد دل خواه خود برای ثبت اختراع، آزاد بودند. بسیاری از کشورها به ویژه کشورهای در حال توسعه، ثبت اختراع برای محصولات دارویی را در زمینه سیاست های عمومی، منع کرده بودند. در برخی کشورها نیز فقط ثبت اختراع «روش» برای محصولات دارویی امکان پذیر بود.^[۴۵] ‌بنابرین‏ مشکلات بیشتری برای کشورهای در حال توسعه در به دست آوردن داروهای مقرون به صرفه ایجاد شد.

 

با این حال، اصول و اهداف موافقت نامه تریپس که در مواد ۷ و ۸ آن بیان شده است به کشورهای عضو امکان می‌دهد تا سیاست ها و قوانین ملی ثبت اختراع خود را در راستای حمایت از نیازهای عمومی از جمله حق بهداشت به کار گیرند. ماده ۷ تریپس درخصوص اهداف بیان می‌کند که «حمایت از حقوق مالکیت فکری و اجرای این حقوق، باید به توسعه ابداعات تکنولوژیک، انتقال وگسترش فن آوری و استفاده متقابل تولیدکنندگان و مصرف کنندگان دانش فنی، کمک کند؛ و به گونه ای صورت گیردکه به رفاه اقتصادی، اجتماعی و توازن میان حقوق و تعهدات منجر شود». علاوه بر این، اصولی که در ماده ۸ نیز آمده است صراحتا بیان می‌کند که «اعضای سازمان تجارت جهانی باید اقدامات لازم برای حمایت از بهداشت عمومی، تغذیه و گسترش منافع عمومی اتخاذ کنند، به شرطی که این اقدامات مطابق با مفاد تریپس باشند».

 

این مقررات باید برای ایجاد تعادل بین اهداف بهداشت عمومی و تعهد به حمایت از حق ثبت اختراع، به کار گرفته شوند. به غیر از شرایط عمومی انعطاف ها که در مواد ۷ و ۸ بیان شد، استثنائات معینی نیز در رابطه با اختراعات در بند ۲ و۳ ماده ۲۷ وجود دارد،که به کشورهای عضو اجازه می‌دهد حق ثبت را برای برخی از نوآوری ها رد کنند، از جمله مواردی که باعث صدمه زدن به انسان، حیوان و یا گیاه می شود و همچنین روش های تشخیص، درمان و جراحی.

کلیات تحقیق

 

 

 

۱-۱- مقدمه

 

در عصر صنعتی ایجاد ارزش بیشتر به قابلیت صنعتی و سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ملموس و مالی بستگی داشت. در حالی که امروزه و با تغییر پارادایم اقتصادی از صنعتی به دانش محور، تنها روش ایجاد ارزش، پذیرش نو‌آوری به عنوان یک فرایند کسب و کار است. اقتصاد مبتنی بر دانش^[۱]، اقتصادی است که در آن تولید و بهره‌برداری از دانش، نقش اصلی را در فرایند ایجاد ثروت ایفا می‌کند. یکی از ویژگی‌های متمایز اقتصاد مبتنی بر دانش، جریان هنگفت سرمایه‌گذاری در یادگیری سازمانی و تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات است. به همین دلیل ایتامی^[۲] (۱۹۸۷) معتقد است در عصر حاضر بسیاری از کسب و کار‌ها ‌به این نتیجه رسیده‌اند که ارزش ‌بر اساس منابع ملموس به دست نمی‌آید بلکه منابع ناملموس هستند که ایجاد ارزش می‌کنند (بنتیس^[۳]، ۲۰۰۱، ص ۲۷۳).

برخلاف کاهش بازدهی منابع سنتی (مثل پول، زمین، ماشین‌آلات و غیره)، دانش در واقع منبعی برای افزایش عملکرد کسب و کار است. دانش در کسب و کار به شکل یادگیری سازمانی متجلی می‌شود، به بیان دیگر، منظور از سرمایه‌ انسانی و یادگیری سازمانی توسعه و به کارگیری منابع دانش در شرکت‌ها است.

 

در اقتصاد مبتنی بر دانش، از یادگیری سازمانی به منظور خلق دانش و افزایش ارزش سازمانی استفاده می‌شود. در واقع امروزه مشخصه اقتصاد، جهانی شدن بازار است. علاوه بر آن نیرو‌های پیش برنده کلاسیک رشد اقتصادی، به تولید، کاربرد و بهره‌برداری از دانش تغییر یافته است. در ابتدا تنها سازمان‌های بزرگ که به اصطلاح «بازیکنان جهانی» نامیده می‌شدند، از این قضیه متأثر بودند اما بعد‌ها این موضوع به تمامی صنایع با فن‌آوری پیشرفته، کشاورزی و توزیعی، خدماتی و تولیدی گسترش یافت و کلید به دست آوردن مزیت پایدار رقابتی چگونگی استفاده از کاردانی‌های شرکت‌ها بود (مارتین^[۴]، ۲۰۰۷، ص ۴۲۷). ‌بنابرین‏ می‌توان گفت کلید موفقیت در اقتصاد جهانی به دست گرفتن اهرم سرمایه فکری و انسانی است. مزیت‌های به دست آمده از این دارایی‌های ناملموس^[۵] برتری دارد (دونل و همکاران^[۶]، ۲۰۰۰، ص ۱۸۷).

 

اگرچه بحثبرسر­اهمیت یادگیری سازمانی طی دهه­های اخیر توسعه یافته است، اما این موضوع مفهومی جدید نیست. ارگریس^[۷] (۱۹۹۰) بیش از چهل سال است که ‌در مورد آن مباحثی مطرح ساخته است. علاقه به مفهوم یادگیری سازمانی یا سازمان یادگیرنده به طور قابل ملاحظه­ای از دهه­ی۱۹۹۰­­افزایش یافت. چو^[۸]­(۲۰۰۴) ­به بررسی رابطه­ بین یادگیری سازمانی و اطلاعات حسابداری مدیریت و عملکرد تولیدی پرداخت. در این تحقیق اطلاعات حسابداری مدیریت به عنوان مواد خامی برای ارتقاء یادگیری سازمان عنوان شده که این مؤلفه منجر به بهینه شدن عملکرد مالی سازمان‌ها می­ شود.

ما می­دانیم که هدف سیستم اطلاعات حسابداری مدیریت ­جمع ­آوری، طبقه ­بندی و خلاصه­ کردن اطلاعات می­­باشد ­که­ در نهایت منجر به ارائه ­گزارش ­اطلاعات­ به مدیریت جهت برنامه­ ریزی،­ کنترل­ وارزیابی فعالیت­های ­تولیدی است (برگمن واسلگلر^[۹]­، ۱۹۹۵)­. در این ­تحقیق­ از ­دیدگاه یادگیری سازمانی برای بررسی اطلاعات حسابداری مدیریت، به منظور دستیابی به عملکرد بهینه­ تولید استفاده خواهد شد که این امر در نهایت به تکنولوژی پیشرفته تولید (AMT)^[10] می­انجامد.

 

۱-۲- بیان مسأله

 

تحقیق بر روی یادگیری سازمانی حدود ۴۰ سال است که شروع شده و تا به حال رشد فزاینده­ای­داشته است­ (سوساناوهمکاران^[۱۱]­، ۲۰۰۵)­. یادگیری سازمانی اولین­ بار­ توسط مارس و سیمون^[۱۲]در سال ۱۹۵۸ ارائه شد (فالکنر^[۱۳]، ۲۰۰۶). یادگیری سازمانی یک شکل خاص از توسعه یادگیری در­سازمان به وسیله افراد کلیدی سازمان است که می ­توانند با تغییرات متعاقب سازمان مرتبط باشند (کاردو^[۱۴]، ۲۰۰۶ (. یادگیری سازمانی ابداع و فراگیری دانش جدید را در اولویت قرار می­دهد و روی نقش افراد در ابداع و به کارگیری دانش جدید تأکید می­ کند. یادگیری سازمانی یک شیوه مهم برای رسیدن به عملکرد موفق و کسب مزیت رقابتی برای سازمان­ها ارائه می­دهد. ملر^[۱۵] (۱۹۹۲) در زمینه­ سنجش یادگیری مطرح می­ کند که یادگیری سازمانی، فراگیری دانش به وسیله افراد و گروه­هایی است که علاقه­مند هستند آن را در شغل­هایشان به کار ببرند و دیگران را متأثر کنند تا وظایفشان که برای سازمان مهم است را به درستی انجام دهند (کاندر وشارما^[۱۶]، ۲۰۰۶).

 

بر طبق مطالب­ گفته شده ‌می‌توان گفت یادگیری سازمانی ممکن است ساده تشریح شود، مانند موقعیت یا فرآیندهایی­که روی تولید یا بازده اثر می­گذارند ­(توماس­و­آلن^[۱۷]­، ۲۰۰۶)­. یادگیری سازمانی مستمر نیاز به اطلاعات معتبر، شفاف، ارزیابی دقیق اطلاعات حسابداری مدیریت واطلاعات عملکردی­ درباره مناسب بودن ­آن­ها و ­سیستم ‌پاسخ‌گویی‌ ­دارد. یادگیری سازمانی متأثر­از یادگیری فردی اعضای سازمانی ‌می‌باشد (رادز و همکاران^[۱۸]، ۲۰۰۸)­. تسهیل­کننده­ های ­یادگیری سازمانی ساختارها و فرآیندهایی هستند که زمینه لازم را برای سهولت یادگیری و اثربخش فراهم می­ کند. از­جمله مواردی که ­باعث ارتقاء­یادگیری سازمانی می­ شود: تعامل و همکاری بین اعضاء، گردش شغلی یا جابجایی میان وظایفی مانند ­R&D و بازاریابی، تنوع­ در ­فعالیت­ها و تجربیات­ شرکت، تغییرات محیطی، گزارشگری سریع و مداوم و… ‌می‌باشد ­(چو، ۱۹۹۸).

 

تکنولوژی پیشرفته تولیدی مربوط به سخت­افزار فیزیکی در فرایند تولید است. هنگامی که از تکنولوژی پیشرفته تولیدی استفاده می­ شود سازمان می­بایست اطلاعات حسابداری مدیریت را بر ­میزان برنامه‌ریزی اطلاعات و­ آینده­نگری و­گرایش آن به اطلاعات افزایش دهد تا با تغییر مکرر در محصول مقابله کند (نانی ،۱۹۹۲ و اوتلی^[۱۹]، ۱۹۹۴).

 

زمانی که سازمانی از تکنولوژی پیشرفته تولیدی استفاده می­ کند، با به کارگیری تکنیک­ها و رویکردهای­ حسابداری­ مدیریت ­در تهیه­ وگزارشگری­ سریع ­و­ارزیابی­دقیق اطلاعات حسابداری مدیریت که مبنای یادگیری سازمانی ‌مستمر است، موجب عملکرد بهینه سازمان خواهد شد. در تحقیق­های پیشین تنها به ارتباط اطلاعات حسابداری مدیریت، یادگیری سازمانی و عملکرد تولیدی پرداخته شده است در حالی که از تاثیر یادگیری سازمانی بر میزان به کارگیری اطلاعات حسابداری مدیریت که باعث عملکرد بهینه شرکت در امر تولید می­ شود، بحثی به میان نیامده است. به همین منظور ما در این تحقیق به دنبال بررسی تأثیر یادگیری سازمانی ­بر ­به کارگیری اطلاعات حسابداری مدیریت و عملکرد تولیدی شرکت هستیم.

 

 

روان درمانی: که گاهی به اختصار دران نامیده می شود یکی از درمان‌های رایج در افسردگی است. روان درمانی، ممکن است به تنهایی یا همراه با دارو باشد روان درمانی ‌به این صورت است که شما به تنهایی یا به صورت گروهی با یک درمانگر ملاقات می کنید. و راجع به احساسات و مشکلات و تجارب زندگی با او حرف می زنید روانپزشکان، روانشناسان، مددکاران اجتماعی به رواندرمانی می پردازند روان درمانی انواع بسیار زیادی دارد که در میان آن ها موثرترین نوع عبارتند از شناخت درمانی و رابطه درمانی.

 

رفتار درمانی: برحسب موقعیت شخصی، درمان روان پویایی، خانواده درمانی، زوج درمانی یا هر نوع ترکیب از درمانها نیز ممکن است به کار برود رفتار درمانگر بر آن است که با از میان برداشتن رفتارهای منفی بیمار رفتارهای مثبت فرد را تقویت کند با آنکه ثابت نشده که این روش درمانی به از میان برداشتن نشانه های افسردگی منجر می شود مشخص است که به بیمار برای درمان انواع هراس روانی (فوبیا)، نشانه های وسواس اختلال در مصرف غذا و سایر مسائل که منجر به پیچیده کردن برخی از انواع افسردگی می‌شوند کمک می‌کند (انجمن پزشکی آمریکا به نقل از گنجی، ۱۳۸۱).

 

شناخت درمانی: اشخاص افسرده اغلب نقطه ضعف های خود را به مبالغه می گیرند و نمی دانند که این نقاط ضعف روی زندگی آنان چگونه تأثیر می‌گذارد هدف شناخت درمانی اصلاح عادات فکری منفی است و ‌بنابرین‏ تسکین افسردگی است در حالی که بسیاری از شناخت دمانگرها معتقداند که افکار منفی فرا گرفته شده علت اصلی افسردگی است دیگران معتقداند که این عادات نتیجه ی بیماری پنهان است این روانشناسان تلاش خود را بر آن می‌گذارند تا باور بیماران افسردگی را درمان ناپذیر می دانند تغییر دهند (ما و تسدلر ، ۲۰۰۴).

 

۲-۵- تعریف اضطراب

 

اضطراب در لغت نامه فارسی یعنی جنبیدن، لرزیدن، تپیدن، پریشان حالی و آشفتگی و بی تابی است. در معنی انگلیسی با WORRY و FEEZE نامیده می شود. اضطراب حالتی است با احساس وحشت (DREAD) مشخص می شود. و با علائم جسمی که بیانگر افزایش فعالیت دستگاه اعصاب خودکار می‌باشد. همراه است. اضطراب عملکرد شناختی اثر گذاشته و موجب تحریف های ادراکی می شود. وجه افتراق آن از ترس این است ترس پاسخ متناسبی به یک تهدید شناخته شده است. در صورتی که اضطراب پاسخ به تهدیدی است ناشناخته، مبهم یا متعارض می‌باشد. اضطراب برای اولین بار در قرن پانزدهم میلادی به معنای فشار بدنی مطرح شد. در قرن هفدهم بانبر در یک طرح جسمی، روانی آن را به عنوان علت بیماری مطرح نمود. در سال ۱۹۳۰ سیله محرک‌های خارجی را به عنوان عوامل تنش زا معرفی و عدم ناشی از عوامل بر روی بدن را اضطراب نام نهاد (علایی و فشارکی، ۱۳۸۱). اضطراب، پدیده ای روانشناختی است که تقریبا همه با آن آشنا هستند، یا آنکه در طول عمر خود در مواقعی به آن دچار شده اند. این تجربه روانی- فیزیولوژیک در ابعاد آسیب شناسی روانی نیز شایع ترین اختلالات روانی را شامل می‌گردد (عبدالقادری و همکاران، ۱۳۹۲).

 

اضطراب واکنش فرد به موقعیت استرس زا تعریف شده است در ادبیات موضوع به دو مؤلفه شناختی و تنی تقسیم شده است که مؤلفه ی شناختی به انتظار منفی و نگرانی شناختی ‌در مورد اجرا عواقب شکست ناتوانی در تمرکز و توجه مختل شده، خود ارزیابی توانایی خود نسبت به دیگران، بر می‌گردد اما اضطراب تنی به عناصر فیزیولوژیک مؤثر اضطراب مربوط است که از افزایش انگیختگی خودمختار و احساسات ناخوشایند مانند عصبی بودن، تنش و بهم خوردگی به وجود می‌آید و در ویژگی هایی مانند افزایش ضربان قلب، کوتاه تنفس، رطوبت دست و تنش در عضلات منعکس می شود. اضطراب زمانی به وجود می‌آید. کع فرد به توانایی‌های خود برای کنار آمدن با موقعیت استرس زا شک کند. (شهبازی و همکاران، ۱۳۹۰) اضطراب پدیده ای عادی و پاسخی طبیعی به خطر یا استرس است و تنها وقتی به یک مشکل تبدیل می شود. که کیفیت و میزان آن با موقعیت مربوط تناسب نداشته باشد اضطراب حالتی فراگیر، ناخوشایند، مبهم و همراه با انگیختگی دستگاه عصبی خودکار، سردرد، تعرق، تپش قلب، گرفتی ماهیچه های سینه ناراحتی گوارش و بیقراری است (سادوک و سادوک، ۲۰۰۲).

 

متأسفانه در قرن اخیر به علت پیامدهای صنعتی شدن در ابعاد اجتماعی، فرهنگی، مذهبی و روانی بشر بسیار مستعد غرق شدن در گرداب بیماری‌های روانی به خصوص اضطراب شده است به طوری که در حال حاضر شایعترین مشکل رفتاری انسان‌ها اختلالات عاطفی . به نظر هلیگارد و اتکینسون، عامل اضطراب موقعیتی است که بهزیستی جاندار را به خطر می اندازد. به نظر گراهام (۱۹۸۶) و کاپلان اضطراب بهنجار تجربه حسی ناخوشایندی است که در آن انتظار یک رویداد ناخوشایند وجود دارد (دهستانی، ۱۳۹۴).

 

دانشگاه ها و مراکز علمی کشور ، علاوه بر نقش های فعلی که در آموزش و تحقیقات به عهده دارند ،محورهای زیر را می‌توانند مورد توجه قرار دهند.(مکنون،۱۳۸۳: ۴۰۶):

 

۱-مدیریت دانش.یکی از تحولات مهم در دانشگاه ها ایفای نقش مدیریت دانش است.امروزه ، به علت وجود اطلاعات و دانش گسترده در مراکز علمی داخل و خارج کشور ،دانشگاه ها به عنوان مراکز علمی و آگاه می‌توانند نقش مدیریت دانش را برای سهولت دسترسی به دانش و پردازش آن ایفا نمایند.ایفای چنین نقشی به خصوص در کشورهای در حال توسعه که دانش به کار گرفته نشده در آن ها بسیار زیاد است،می‌تواند جهش مهمی در فرایند توسعه به وجود آورد(همان منبع).

 

۲-اشاعه دانش.در حال حاضر ، اشاعه دانش از سوی دانشگاه ها بیشتر از طریق تربیت نیروی انسانی صورت می‌گیرد.دانش زیادی در مراکز علمی دانشگاه ها وجود دارد که با مدیریت مناسب می توان آن را ، علاوه بر دانشجویانی که در زمان تحصیل به آن دسترسی پیدا می‌کنند ، در معرض استفاده عموم و علاقه مندان نیز قرار داد(مکنون،۴۰۶:۱۳۸۳)

 

ایجاد پایگاه های اطلاعاتی با حضور مشاوران علمی (که می توان از دانشجویان نیز در این امر بهره برد) در جوار دانشگاه ها که قابلیت دسترسی فیزیکی و یا مجازی داشته باشد، می‌تواند به قشر مهمی از جامعه که برای حل مشکلات خود نیاز به اطلاعات و دانش دارند ، همراه با مشاوره علمی عرضه نمود(مکنون،۱۳۸۳).

 

۳-آموزش مادام العمر و آموزش برای همه.سرعت تحولات محیطی در جامعه و جهان به میزانی است که کسب دانش در یک دوره کوتاه تحصیلی قادر به پاسخ گویی نیاز در زمان اشتغال فرد نخواهد بود. ایجاد جامعه پویا و توانا برای ‌پاسخ‌گویی‌ به نیاز ها احتیاج به آموزش مادام العمر دارد.بخش آموزش عالی باید سهم مناسبی در آموزش عالی مادام العمر داشته باشد(همان منبع). حضور مراکز علمی در این گونه برنامه ها و ارائه مستقیم آموزشی مطابق با آخرین دستاوردهای علمی جهان،ابداع و نوآوری دو روش علمی آموزشی برای سهولت دسترسی همه اقشار جامعه در چنین برنامه هایی می‌تواند آموزش مادام العمر را از حرف به عمل تبدیل کند(مکنون،۱۳۸۳).

 

۴-مراکز مطالعات و تحقیقات آینده نگر. در نگرش توسعه پایدار،شناخت و پیش‌بینی آینده و مآل اندیشی در برخورد با تحولات آینده اهمیت بسیار دارد.در جامعه علمی و آگاه به مراکز متعددی برای مطالعات آینده نیاز خواهد بود(همان منبع).در کشورهای در حال توسعه،به علت محدود بودن نیروهای علمی خارج از دانشگاه ‌ها و مراکز علمی،ضروری است دانشگاه ها سهم مناسبی از فعالیت های خود را به مطالعات آینده نگر اختصاص دهند(مکنون،۱۳۸۳).

 

۵-زمینه‌های میان رشته ای و تلفیق دانش ها. به کارگیری دانش در جامعه،به خصوص در زمینه‌های اجتماعی و فرهنگی،نیاز به تلفیق موضوع ها در زمینه‌های مختلف علمی دارد.تلفیق زمینه‌های علمی باید در سطح دانشگاه ها و از طریق تأسيس رشته ها و دانشکده های مأموریت گرا انجام گیرد(همان منبع)..

 

۶-ارتقای سطح خلاقیت.خلاقیت موتور توسعه دانش عمل می‌کند.با شناختی که از فرایند توسعه خلاقیت به دست آمده،فرایند خلاقیت و آموزش آن به عنوان یکی از ارکان دانشگاه و مراکز علمی قرن جدید مورد توجه است.اشاعه تفکر خلاق در همه زمینه‌های درسی،ارائه دروس مشخص در زمینه خلاقیت،ایجاد مراکز مطالعات و تحقیقات ویژه خلاقیت در زمینه‌های مختلف مناسب خواهد بود(مکنون،۴۰۶:۱۳۸۳).

 

۷-تبیین تفکر توسعه پایدار. توسعه پایدار در دو دهه اخیر مطرح شده است. نظریه ها و مباحث گسترده ای در باره آن وجود دارد.با توجه ‌به این که دیدگاه های توسعه پایدار اصول و مبانی توسعه در آینده را شکل می‌دهند،حضور دانشگاه ها و مراکز علمی به صورت فعال در این زمینه مهم خواهد بود.کاربرد کلیه نظریات موجود توسعه پایدار در محیط دانشگاه ها و همچنین اصلاح جهت گیری دروس ، برنامه های علمی و ساختارها،مشارکت استادان و دانشجویان،از جمله برنامه های دانشگاه های پیشتاز برای آینده پایدار است(مکنون ، ۱۳۸۳ :۴۰۵-۴۰۷).

 

دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی ایران نیز مانند سایر مراکز آموزش عالی دنیا،دارای رسالت و وظیفه سنگینی برای تربیت اصولی دانشجویان بر اساس نیازهای کشور هستند(آقا داوود،۱۳۸۹). لازمه عهده دارشدن چنین مسئولیت خطیری،تلاش،کوشش و پیگیری در زمینه شناخت مشکلات،برنامه ریزی،تدوین برنامه های اجرایی،ارزیابی و نهایتاً اصلاح آن ها متناسب با شرایط و چالش های پیش روی آینده می‌باشد،ولی می توان خاطر نشان ساخت،انجام صحیح این وظیفه و رسالت خطیر و ایفای صحیح آن مورد تردید واقع شده و به عقیده بعضی از صاحب نظران،دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی،عمده هدف های خود را در تربیت نیروهای متخصص،آن هم بدون پیش‌بینی در زمینه نیازهای تخصصی آینده کشور خلاصه نموده اند(آقا داود،۱۳۸۹).به عبارت دیگر مراکز آموزش عالی به رشد کمی دانشگاه بسنده کرده‌اند(ابوحمزه،۱۳۷۶: ۱ ).به همین خاطر مسئله عدم امکان جذب مؤثر و مفید فارغ التحصیلان دوره های آموزش عالی در بازار کار،عدم تناسب بین رشته‌های تحصیلی و فعالیت شغلی،جذب بیشتر فارغ التحصیلان در بخش های غیر تولیدی و غیر فعال و بسیاری از مسائل دیگر،از جمله چالش ها و مشکلاتی است که آموزش عالی ایران را علی‌رغم سرمایه گذاری های سنگین با چالش روبرو و ناموفق معرفی کرده و به عبارتی باعث شده است تا دستاوردهای مورد نظر آموزش عالی محقق نگردد،یا میزان نیل به آن اهداف و دستاورد ها را ضعیف معرفی ‌کرده‌است(اسلامی بیگلری،۱۳۷۶: ۲ ).

۲-۱۸-۱- چالش های جهانی آموزش عالی در قرن ۲۱

 

عمده ترین چالش های آموزش عالی در قرن ۲۱ که از اواخر قرن ۲۰ آغاز شده است،مسئله توده ای شدن یا عمومی شدن آموزش عالی است.ده چالش عمده در بیانیه اجلاس جهانی آموزش عالی در پاریس مطرح شد که به قرار زیر می‌باشند(آهون منش،خاتون آبادی،فتحیان،۱۳۸۳،صص۳۶۰-۳۶۱) :

 

۱- تغییرات در ترکیب دانشجویان : به طوری که آموزش عالی در برگیرنده اقشار گوناگون جامعه شده است .

 

۲- افزایش و تنوع نقش دانشگاه ها نسبت به گذشته .

 

۳- نزدیک شدن اهداف آموزش عالی به امر تسریع در اشتغال .

 

۴- تضاد بین آموزش کلاسیک ( سنتی ) و آموزش مبتنی بر پژوهش .

 

۵- محور شدن پژوهش در دانشگاه ها .

 

۶- کاهش تمایل به تولید دانش دست اول ، افزایش واردات فکری ، بی توجهی به دانش بومی و تحقیقات محلی .

 

۷- افزایش انتظار جامعه از دانشگاه ها و مسئولیت پذیر دانستن آموزش عالی .

 

۸- افزایش توجه به دانشگاه های مجازی و تقویت آموزش از راه دور .

 

۹- تغییر در منابع مالی دانشگاه ها .

 

۱۰- ضرورت تغییر ساختار اداری دانشگاه ها به منظور سازگاری با تحولات اجتماعی

 

۲-۱۹- ویژگی های دانشگاه در جهان امروز و رسالت های دانشگاه

 

• در تمام سازمان، تبادل دانش رسمیت یافته و از آن حمایت شود.

ث) ارزیابی^[۳۹]: در این فرایند باید دانش‌های موجود و نیازهای فعلی و آتی دانش ارزیابی شوند. برای این کار لازم است، میزان رشد پایه های دانش و نیز دستاوردهای سرمایه گذاری مرتبط با آن اندازه‌گیری شود. فاکتورهایی که امکان اندازه گیری پایه های دانش را ممکن می‌سازند، عبارتند از:

 

• • تاثیر دانش بر کارایی سازمانی به رسمیت شناخته شود و در تفکر راهبردی سازمانی قرار گیرد.

 

• انواع شاخص‌ها، معیارها و نکات اساسی در اندازه گیری ارزش دارایی‌های سازمانی ایجاد شود.

ج) ایجاد/نگهداری^[۴۰]: باید دانش‌های مهم و استراتژیکی در این فرایند توسعه یابند و دارایی‌های دانشی، نیز مورد توجه قرار گیرند. برای ایجاد و نگهداری دانش باید عوامل زیر فراهم باشد:

 

• • ایجاد بستر و ابزارهای مناسب برای نگهداری دانش و خلق دانش‌ها‌ی جدید.

 

• • روابط میان بخش‌های مختلف به گونه ا‌ی طراحی وایجاد شود تا هدف‌های مدیریت دانش تحقق یابد.

 

• • سازمان ‌به این معنا پی ببرد که استفاده از دانش ارزشمند است و باید از آن نگهداری شده توسعه داده شود.

 

• فرم‌ها، سیاست‌ها، دستورالعمل‌ها و فرهنگ سازمانی، از تعامل بین بخش‌های مختلف سازمان و نیز مابین همکاران حمایت کند.

چ) حذف^[۴۱]: در این فرایند، دانش‌هایی که از نظر استراتژیک و کاربرد دیگر، بی معنی هستند باید از سیستم حذف یا در جایی دیگر انبار شوند این کار به ترتیب زیر انجام می‌شود:

 

• • دانش‌های ابطال شده انبار نشوند.

 

• دانش‌هایی که در حال حاضر بی‌ارزش هستند، ولی در آینده احتمال استفاده از آن ها وجود دارد، به صورت دسته بندی، بایگانی شوند (افرازه، ۱۳۸۴).

 

۲-۱-۲-۶-۹- مدل پایه های ساختمان دانش

 

این مدل توسط پروبست، روب و رمهاردت (۲۰۰۲) به نام “مدل پایه های (سنگ بنای) ساختمان مدیریت دانش” نام گذاری شده است. همان گونه که پیشتر گفته شد، با توجه به جنبه کاربردی‌تر این مدل، در پایان مطالب این بخش، آن را به عنوان مدل نسبتا تکاملی که نکات مثبت همه مدل‌ها را تقریبا در بر می‌گیرد مورد توجه بیشتر قرار خواهیم داد.

 

طراحان مدل یاد شده، مدیریت دانش را به صورت سیکل دینامیکی می‌بینند که در چرخش دایم است. مراحل این مدل، شامل هشت جزء، متشکل از دو سیکل؛ درونی و بیرونی است. سیکل درونی به وسیله بلوک های: کشف (شناسایی)، کسب، توسعه، تسهیم، کاربرد (بهره‌برداری) و نگهداری از دانش، ساخته می‌شود. سیکل بیرونی شامل بلوک‌ها‌ی اهداف دانش و ارزیابی آن است که سیکل مدیریت دانش را مشخص می‌کند. کامل کننده این دو سیکل “بازخور” است.

 

Knowledge acquisition

 

Knowledge identification

 

Knowledge retention

 

Knowledge development

 

Knowledge sharing/distribution

 

Knowledge utilization

 

اهداف دانش

 

دارایی‌های دانشی

 

بازخور

 

شناسایی دانش

 

نگهداری دانش

 

بهره گیری از دانش

 

اکتساب دانش

 

توسعه دانش

 

اشتراک و توزیع دانش

 

شکل ۲-۶: عناصر بنیادی مدیریت دانش (پروست، روب، رومهاردت، ۲۰۰۰، به نقل از حسینی خواه؛ ۱۳۸۵)

 

نحوه عملکرد پایه های این مدل به شرح زیر است:

 

الف) تعیین هدف‌های دانش: هدف‌های مدیریت دانش، باید از هدف‌های اصلی سازمان نشأت گرفته و در دو سطح استراتژیک و عملیاتی مشخص شوند.

 

• • سطح راهبردی: تبدیل و نگهداری سازمان بر مبنای مدیریت دانش و همچنین ایجاد فرهنگ و سیاست‌های لازم در این زمینه انجام می‌شود.

 

• سطح عملیاتی؛ که در این سطح، با توجه به هدف‌ها باید نحوه شناسایی، استفاده، توزیع، کاربرد و نگهداری دانش، مشخص و برنامه های لازم برای دستیابی به آن ها درزمان معین، طراحی شود و به مرحله اجرا درآید.

ب) شناسایی دانش: با طرح این پرسش که “آیا می‌دانیم که چه می‌دانیم؟” باید انجام این وظیفه مدیریت دانش؛ یعنی مرحله کشف دانش را آغاز کرد.

 

بسیاری از سازمان‌ها به خاطر ناآشنا بودن با دانش خود، در تصمیم گیری‌ها و هدف گذاری هایشان دچار مشکل می‌شوند، البته ناگفته نماند که شناسایی منابع دانش درون و بیرون سازمان، به همراه هم انجام می‌شود.

 

پ) کسب دانش: در این مرحله، دانش‌ها باید از بازار داخلی و خارجی نظیر دانش‌های مربوط به مشتری، تولید، همکاران، رقبا و… از منابع شناسایی شده در مرحله کشف، کسب گردد و نیز مشخص نمودن آنکه چه قابلیت هایی را می‌توان از خارج خریداری/تهیه کرد و مورد استفاده قرار داد، مورد توجه قرار می‌گیرد.

 

ت) توسعه دانش: با توجه به پایه های موجود، باید دانش سازمان را گسترش داد، البته این امر، شامل توسعه قابلیت، محصول، ایده های جدید، فرایندها و… و مسائلی از این دست می‌شود.

 

ث) تسهیم دانش: مسائلی همچون چگونگی به اشتراک گذاری دانش موجود و انتقال آن به محل مناسب و مورد نیاز و چگونگی انتقال دانش، به گونه ای که در سازمان قابل دسترسی و استفاده باشد و نیز چگونگی انتقال دانش از سطح فردی به سطح دانش گروهی و سرانجام سطح دانش سازمانی، از جمله مواردی است که در دستور کار این بخش قرار می‌گیرد.

 

ج) استفاده از دانش: اطمینان به استفاده مفید از دانش در سازمان، مربوط ‌به این قسمت است. در این بخش، موانعی بر سر راه استفاده مفید از دانش جدید است که باید شناسایی و رفع شوند تا از آن بتوان، به طور عملی در ارائه خدمات و محصولات (دانش) استفاده کرد.

 

چ) نگهداری دانش: ذخیره و نگهداری و روزآمدکردن دانش ‌به این بخش مربوط می‌شود. این روش، از نابودی دانش جلوگیری کرده به آن اجازه اینکه مورد استفاده قرار گیرد را می‌دهد که البته در این راستا باید سازو کارهای مناسبی برای به روز کردن سیستم ایجاد شود.

 

ح) ارزیابی دانش: نحوه رسیدن به هدف‌های معین و استفاده از نتایج آن به عنوان بازخور، برای تعیین یا اصلاح هدف، ‌به این بخش مربوط است. با نگاه به نتایج بعضا کیفی این فرایند، ضروری است، آن ها را با توجه به نتایج کمی و هزینه های انجام شده در این زمینه، مورد ارزیابی قرار داد (سرکارآرانی، ۱۳۸۳).

 

جدول ۲-۱: مراحل و ابزارهای مدل پایه های ساختمان دانش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مرحله ابزار هدف‌های دانش استراتژی دانش‌ها، آرمان‌های دانش، مدیریت بر مبنای هدف‌های دانش شناسایی دانش نقشه‌های دانش^[۴۲]، واسطه‌های دانش^[۴۳]، آشکارسازی درونی دانش در سازمان کسب دانش ویزیتورها (واسطه‌ها)، مؤسسات عرضه دانش، خرید مشاوره، استراتژی نسخه‌برداری توسعه دانش وصل کننده های^[۴۴] دانش، سناریو، سمت گیری به سوی مراکز شایستگی^[۴۵] توسعه دانش وصل کننده های^[۴۶] دانش، سناریو، سمت گیری به سوی مراکز شایستگی^[۴۷] تسهیم دانش فنون حل مسئله جمعی، مدیریت فضاسازی^[۴۸] استفاده از دانش مهندسی و چینش کاربردی اسناد، آموزش در عمل ^[۴۹]مدیریت داده ها^[۵۰] نگهداری دانش یادگیری از رخدادها^[۵۱]، حافظه الکترونیکی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

S N S N S N S N S ۱۰ ۱۰ ۱۰۰ ۸۰ ۲۸۰ ۱۶۲ ۸۰۰ ۲۶۰ ۲۸۰۰ ۳۳۸ ۱۵ ۱۴ ۱۱۰ ۸۶ ۲۹۰ ۱۶۵ ۸۵۰ ۲۶۵ ۳۰۰۰ ۳۴۱ ۲۰ ۱۹ ۱۲۰ ۹۲ ۳۰۰ ۱۶۹ ۹۰۰ ۲۶۹ ۳۵۰۰ ۳۴۶ ۲۵ ۲۴ ۱۳۰ ۹۷ ۳۲۰ ۱۷۵ ۹۵۰ ۲۷۴ ۴۰۰۰ ۳۵۱ ۳۰ ۲۸ ۱۴۰ ۱۰۳ ۳۴۰ ۱۸۱ ۱۰۰۰ ۲۷۸ ۴۵۰۰ ۳۵۱ ۳۵ ۳۲ ۱۵۰ ۱۰۸ ۳۶۰ ۱۸۶ ۱۱۰۰ ۲۸۵ ۵۰۰۰ ۳۵۷ ۴۰ ۳۶ ۱۶۰ ۱۱۳ ۳۸۰ ۱۸۱ ۱۲۰۰ ۲۹۱ ۶۰۰۰ ۳۶۱ ۴۵ ۴۰ ۱۸۰ ۱۱۸ ۴۰۰ ۱۹۶ ۱۳۰۰ ۲۹۷ ۷۰۰۰ ۳۶۴ ۵۰ ۴۴ ۱۹۰ ۱۲۳ ۴۲۰ ۲۰۱ ۱۴۰۰ ۳۰۲ ۸۰۰۰ ۳۶۷ ۵۵ ۴۸ ۲۰۰ ۱۲۷ ۴۴۰ ۲۰۵ ۱۵۰۰ ۳۰۶ ۹۰۰۰ ۳۶۸ ۶۰ ۵۲ ۲۱۰ ۱۳۲ ۴۶۰ ۲۱۰ ۱۶۰۰ ۳۱۰ ۱۰۰۰۰ ۳۷۳ ۶۵ ۵۶ ۲۲۰ ۱۳۶ ۴۸۰ ۲۱۴ ۱۷۰۰ ۳۱۳ ۱۵۰۰۰ ۳۷۵ ۷۰ ۵۹ ۲۳۰ ۱۴۰ ۵۰۰ ۲۱۷ ۱۸۰۰ ۳۱۷ ۲۰۰۰۰ ۳۷۷ ۷۵ ۶۳ ۲۴۰ ۱۴۴ ۵۵۰ ۲۲۵ ۱۹۰۰ ۳۲۰ ۳۰۰۰۰ ۳۷۹ ۸۰ ۶۶ ۲۵۰ ۱۴۸ ۶۰۰ ۲۳۴ ۲۰۰۰ ۳۲۲ ۴۰۰۰۰ ۳۸۰ ۸۵ ۷۰ ۲۶۰ ۱۵۲ ۶۵۰ ۲۴۲ ۲۲۰۰ ۳۲۷ ۵۰۰۰۰ ۳۸۱ ۹۰ ۷۳ ۲۷۰ ۱۵۵ ۷۰۰ ۲۴۸ ۲۴۰۰ ۳۳۱ ۷۵۰۰۰ ۳۸۲ ۹۵ ۷۶ ۲۷۰ ۱۵۹ ۷۵۰ ۲۵۶ ۲۶۰۰ ۳۳۵ ۱۰۰۰۰۰ ۳۸۴

جدول ۳-۲ .جدول مورگان

 

1. 1. Reinhart ↑

 

1. 1. Erol ↑

 

1. 1. Terra & Kirch ↑

 

1. 1. Mitchel ↑

 

1. 1. Stohs & Mauer ↑

 

1. 1. Ooi ↑

 

1. 1. Ozkan ↑

 

 

1. 1. Scherr & Hulburt ↑

 

1. 1. Titman & Wessels ↑

 

1. 1. Barclay & Smith ↑

 

1. 1. Beevan & Danbolt ↑

 

1. 1. Modigliani & Miller ↑

 

1. 1. Warner ↑

 

1. 1. Jensen & Meckling, ↑

 

1. 1. Myers ↑

 

1. 1. DeAngelo & Masulis ↑

 

1. 1. Adverse Selection ↑

 

1. 1. Underinvestment ↑

 

1. 1. Myers & Majluf ↑

 

1. 1. Kane ↑

 

1. 1. Brick & Ravid ↑

 

1. 1. Modigiliani & miller ↑

 

1. 1. Talat afza & naveed ahmed ↑

 

1. 1. myers ↑

 

1. 1. Jensen& meckling ↑

 

1. 1. Qigui @gary ↑

 

1. 1. myers ↑

 

1. 1. Titman & wessels ↑

 

1. 1. Jin lorent ↑

 

1. 1. Nadeem aftab ↑

 

1. 1. stefana ↑

 

1. 1. delcoure ↑

 

1. 1. nivorozhkin ↑

 

1. 1. Demirrguc-kunt & maksimovic ↑

 

1. 1. Antoniou ↑

 

1. 1. Majumdar ↑

 

1. 1. Terra ↑

 

1. 1. ElGhoul ↑

 

1. 1. Venugopalan & Madhu ↑

 

1. 1. Mat Kila ↑

 

1. 1. Wan Mansor ↑

 

 

ژ) راهبرد شکل گرایی و القای پدیده‌های جدید:

 

در این رویکرد توجه تنها بر شکل و ترکیب بندی ظاهری و ایجاد ترکیبی شکل گرایانه با تأکید بر زیبایی ها و جذابیت های بصری بوده و توجه کمتری بر انتقال معانی، تعامل با مخاطبان و اطلاع رسانی صورت می پذیرد.

 

س) راهبرد برانگیختن احساسات:

 

در این راهبرد به جای تکیه بر جذابیتهای منطقی و برتری های حقیقی محصول، خدمات یا فردی خاص، سعی در برانگیختن احساسات مخاطبان جهت تحریک آن ها به خرید محصول و استفاده از خدمات می شود.

 

ش) راهبرد ایجاد حس نشاط و طنز:

 

استفاده از بیان نوشتاری مفرح و طنزگونه در مقایسه با پیام های جدی و غیرصمیمی، در ایجاد تمایل به مخاطبان اثربخش تر به نظر می‌رسند.

 

ص) راهبرد ایجاد احساس ترس:

 

با بهره گرفتن از راهبرد ترس می توان در مخاطبان حسی از نگرانی و بر هم ریختگی عصبی را به وجود آورد و از آن جهت که در چنین شرایطی افراد قادر به تصمیم گیری صحیح و منطقی نبوده و به دنبال راه گریزی فوری می‌باشند، ایشان را وادار به عکس العملی در راستای اهداف خویش نمود.

 

ض) راهبرد رواج فرهنگ بومی:

 

در راستای تاثیرگذاری بر مخاطبان می توان نقشهایی را به کار برد تا با ارتباط فرهنگی ریشه دار و کهن با افراد، منجر به تاثیرگذاری بیشتر شود.

 

ط) راهبرد معرفی شخصیت تبلیغاتی:

 

به عنوان راهبردی دیگر، می توان نقش های جدیدی خلق و ترویج نمود و به عنوان نشانی از محصول یا خدمات مورد نظر در تمام اعلان ها و تبلیغات مداوم و مستمر به کار برد.

 

ظ) راهبرد جذابیت رنگی برای بیانی سریع و صریح:

 

رنگ به عنوان یک محرک تاثیرگذار بر حواس عمل می کند از این رو شناخت و ادراک صحیح طراح گرافیک از این مفاهیم نمادین، ویژگی ها، واکنش ها، تداعی ها و شناخت رموز و اسرار نهفته در رنگ‌ها، امکان به کارگیری صحیح و مؤثر رنگ را در راستای اهداف تبلیغاتی فراهم می آورد(رهبرنیا، ۱۳۸۶).

 

در حال حاضر طراحان برای جلب نظر مخاطبان باید در تبلیغات به عواملی از قبیل روانشناسی، جامعه شناسی، برآورد منطقی و یافتن استراتژی های صحیح و مفید توجه داشته باشند تا در رقابتها به موفقیت دست یابند. همچنین در این زمینه باید فرایند ارزیابی مخاطبان نیز صورت گیرد که شامل طبقه بندی آن ها از نظر جنس، ‌گروه‌های سنی، وضعیت اجتماعی و اقتصادی و سیاسی، تمایلات، نیازها، سطح آموزش، اشتغال، درآمد و موقعیت آن ها نسبت به پیام به عنوان مخالف یا طرفدار و مخاطب فعال یا غیرفعال است(Rahbarnia et al,2008).

۲-۱-۱۲- نقش تبلیغات در توسعه بازار

 

اهداف بازاریابی و بازرگانی عمدتاً” در مواردی چون افزایش فروش، افزایش سود، افزایش سهم بازار، ایجاد شهرت و اعتبار و بعضا” دستیابی به انحصار و تسخیر کامل بازار است. بنگاه های تولیدی و بازرگانی در تعقیب وصول و حصول به اهداف خود می بایست استراتژی های مناسب در جهت رسیدن به آن ها را شناسایی و به کار بندند. به عبارت ساده تر استراتژی های بازار یابی راه های رسیدن به اهداف

 

1. 1. -Kolmogrov-Smirnov ↑

 

1. 1. – Carpet ↑

 

1. 1. – Product’s Position ↑

 

1. 1. – Market ↑

 

1. 1. – Development ↑

 

1. 1. – Market Development ↑

 

1. 1. ۱ -Pazyryk ↑

 

1. 1. – David Stronach ↑

 

1. 1. – John Hansman ↑

 

1. 1. – Samuel Adams ↑

 

فرمول و برای محاسبه ضریب همبستگی از استفاده شده است.

فصل چهارم

نتایج آماری

در این تحقیق ۱۹۶ نفر از آزمودنی‌ها از نظر جنس ، میزان تحصیلات ،‌مقطع تدریس مورد بررسی قرار می‌گیرند.

جدول شماره ۱ فراوانی و درصد آزمودنی‌ها بر اساس تحصیلات

جنسیت شاخص‌های آماری فراوانی

درصد

 

زن ۱۱۱ ۶/۵۶ مرد ۸۵ ۴۰/۴۳

بر اساس جدول فوق ۱۱۱ نفر آزمودنی‌ها زن و ۸۵ نفر از آن ها مرد می‌باشند و کل آزمودنی‌ها ۱۹۶ نفر می‌باشند . زنها ۶/۵۶ درصد و مردها ۴/۴۳ درصد این افراد را تشکیل می‌دهند.

جدول شماره ۲ فراوانی و درصد آزمودنی‌ها بر اساس مقطع تدریس

مقطع تدریس شاخص‌های آماری فراوانی

درصد

 

ابتدایی ۳۰ ۳۰/۱۵ راهنمایی ۵۷ ۰۸/۲۹ دبیرستان ۴۰ ۴۰/۲۰ هنرستان ۲۹ ۷۹/۲۹ پیش دانشگاهی ۴۰ ۴۰/۲۰ جمع ۱۹۶

بر اساس جدول شماره ۲، ۳۰/۱۵ درصد از آزمودنی‌ها در مقطع ابتدایی ۰۸/۲۹ در مقطع راهنمایی و ۴۰/۲۰ در مقطع دبیرستان و ۷۹/۱۴ درصد در هنرستان و ۴۰/۲۰ در مقطع پیش دانشگاهی هستند.

جدول شماره ۳ ، فراوانی و درصد آزمودنی‌ها بر اساس تحصیلات

تحصیلات شاخص‌های آماری فراوانی درصد دیپلم ۹۰ ۹۱/۴۵ فوق دیپلم ۴۲ ۴۲/۲۱ لیسانس ۳۲ ۳۲/۱۶ فوق لیسانس ۲۸ ۲۸/۱۴ دکترا( دانشجو) ۴ ۰۴/۲

بر اساس جدول فوق ۹/۴۵ درصد آزمودنی‌ها تحصیلات دیپلم ۴۲/۲۱ درصد فوق دپیلم ۳/۱۶ درصد لیسانس ۲۸/۱۴ فوق لیسانس و ۰۴/۲ درصد دانشجوی دکترا هستند . یعنی بر اساس داده های فوق ‌به این نتیجه می‌رسیم که بیشتر افراد با تحصیلات بالا تمایل چندانی ‌به این شغل ندارند . ‌بنابرین‏ افراد تحصیل کرده کمتر راغب ورود ‌به این شغل هستند.

جدول شمراه ۴ ، یافته های عوامل مؤثر در ایجاد انگیزه در شغل

عوامل مؤثر در ایجاد انگیزه در شغل فراوانی درصد تشویق مادی ۱۸ پیشرفت شغلی ۳۹ استقلال در عمل درصد ۳/۱۶ سناخته شدن ۲/۹ ۱/۷ داشتن ارج و قرب اجتماعی ۹/۱۹ ۹/۴۵ بدون پاسخ ۳ ۰/۱

جمع

 

۱۹۶

بر اساس داده های جدول فوق ۲/۹ درصد آزمودنی‌ها اعتقاد به عامل تشویق مادی و ۹/۱۹ درصد اعتقاد به پیشرفت شغلی ،‌۳/۱۶ اعتقاد به استقلال در عمل ،‌۱/۷ درصد اعتقاد به شناخته شدن ، ۹/۴۵ درصد اعتقاد به داشتن ارج و قرب اجتماعی دادند و ۵/۱ درصد هم پاسخی ‌به این سوال نداده اند .

جدول شماره ۵ یافته های رابطه داشتن انگیزه و رضایت شغلی با بهره گرفتن از راه کارهای نوین بر اساس میانگین و انحراف استاندارد .

شاخص آماری نمونه میانگین انحراف استاندارد انگیزه و رضایت شغلی ۱۹۶ ۴۹/۴۶ ۸۹/۱۰ استفاده از کارهای نوین ۱۹۶ ۵۵/۸ ۸۱/۲

جدول شماره ۶ ، همبستگی سن رضایت شغلی و استفاده از راه کارهای نوین

Y X شاخص‌ها ۶۹/۴۶ ۱ X ۱ ۶۹/۴۶ Y

۶۹/۶۴=R

۱۹۴=۲-۱۹۶=dt

بر اساس داده های جدول چون بین رضایت شغلی و استفاده از راه کارهای نوین آن ها ضریب همبستگی برابر یا تقریباً ۶۵ درصد می‌باشد ‌بنابرین‏ به طور معنا دار بین رضایت شغلی و استفاده از راه کارهای نوین همبستگی بالا است.

جدول شماره ۷ آزمون t مستقل بین زنان و مردان در عامل رضایت شغلی

جنسیت شاخص‌های آماری تعداد میانگین انحراف استاندارد زن ۱۱۱ ۷۷۴۸/۴۸ ۴۵۲/۱۰ مرد ۸۵ ۵۱۱۷۶/۴۳ ۷۹۶/۱۰

۴۴/۳=t

۱۹۴=۲/۱۹۶=dt

چون t محاسبه شده بین آزمودنیهای زن و مرد در عامل رضایت شغلی بر اساس نتایج به دست آمده (۴۴/۳=t ) و با درجه آزادی برابر (۱۹۴=dt) می‌باشد . از t جدول که برابر (۹۶/۱=t) در سطح اطمینان ۹۵ درصد بیشتر است . ‌بنابرین‏ آزمودنیهای زن و مرد در رضایت شغلی تفاوت معنادار ، دارند و با توجه میانگین زنان که برابر (۵۲/۴۳=x ) می‌باشد. ‌بنابرین‏ زنان رضایت شغلی بیشتری از مردان دارند.

جدول شماره ۸ آزمون T مستقل بین زنان و مردان در عامل استفاده از راه کارهای نوین

جنسیت شاخص‌های آماری تعداد میانگین انحراف استاندارد زن ۱۱۱ ۸۹۱۹/۸ ۷۱۵/۲ مرد ۸۵ ۰۴۷۱/۸ ۸۸۲/۲

۱۰/۲=T

۱۹۴=df

در جدول بالا نتایج آزمون t مستقل بین آزمودنیهای زن و مرد در عامل استفاده از راه کارهای نوین آورده شده است بر اساس نتایج بدشت آمده در درجه آزادی ۱۹۴ و سطح ۹۵% مقدار (۱۰/۲)t به دست آمده از مقدار t جدول (۹۶/۱=t) بزرگتر است ‌بنابرین‏ بین زنان و مردان دو عامل استفاده از راه کارهای نوین تفاوت معناداری وجود دارد. با توجه به میانگین استفاده از راه کارهای نوین زنان (۸۹/۸=x?) نسبت به مردان (۰۴/۸=x? ) بیشتر است.

بررسی فرضیه‌ها:‌

به طور کلی در ارتباط با فرضیه اول که عبارت است از :‌

رضایت شغلی موجب افزایش استفاده از راه کارهای نوین می‌گردد. بر اساس داده های پژوهش شده چون رضایت شغلی معلمان و مدیران و استفاده از راه کارهای نوین آن ها ضریب همبستگی برابر ۶۹/۶۴ یا تقریباً ۹۵ درصد می‌باشد .‌بنابرین‏ به طور معنا دار بین رضایت شغلی و استفاده از راه کارهای نوین همبستگی بالا است.

پس فرض صفر که تفاوت بین رضایت شغلی و استفاده از راه کارهای نوین معمان و مدیران قائل نمی‌شود رد می‌گردد.

فرضیه دوم :‌

میزان رضایت شغلی در معلمان و مدیران بر اساس جنسیت متفاوت است.

بر اساس نتایج پژوهش چون t مستقل محاسبه شده بین مرد و زن برابر (۴۴/۳=t) و با درجه آزادی برابر (۱۹۴=t) می‌باشد از t جدول که برابر (۱۹۶=t) در سطح اطمینان ۹۵ دصد بیشتر است . ‌بنابرین‏ معلمان و مدیران زن و مرد ‌در مورد رضایت شغلی تفاوت معنادار دارند و با توجه به میانگین زنان که برابر (۷۷/۴۸=x ) و میانگین مردان (۵۲/۴۳=x) می‌باشد.

فرضیه سوم :‌

میزان استفاده از راه کارهای نوین بر اساس جنسیت ( زن و مرد ) متفاوت است .

 

هر جرم علی الاصول تا اراده نباشد واقع نمی‌شود لذا اراده در تمام جرائم اعم از عمدی و غیر عمدی حتی در جرائم اخلاقی نیز وجود دارد. اما آن چه مهم است این می‌باشد که میزان و سیطره مجرم بر عنصر مادی در عنصر روانی چقدر بوده است اگر اراده و قصد مرتکب به فعل و نتیجه تعلق بگیرد قصد مجرمانه و سوء‌نیت خواهد شد و اما اگر اراده مرتکب تنها به فعل تعلق بگیرد و نتیجه مقصوداش نباشد: خطای کیفری خواهد شد (زراعت،۱۳۸۷: ۱۸۴)

 

در بخش عنصر معنوی جرائم و سوء‌نیت و قصد مجرمانه، هدف از ارتکاب جرم و غایت و اراده و انگیزه و… مباحثی هستند که مطرح می‌شوند. اما آیا اراده همان سوء‌نیت است و آیا تفاوتی بین اراده و سوء‌نیت و انگیزه وجود دارد یا نه؟ و اینکه آیا رابطه بین سوء‌نیت و عمد تساوی است یا تفاوت‌هایی است که باید روشن شود.سوء‌نیت و سوء‌قصد و عمد و اراده و در مواد مختلف قانون جزا به یک معنی که شامل قصد مجرمانه بوده به کار رفته است.قانون‌گذار در مواد قانونی تعریفی از سوء‌نیت بیان نکرده است هر چند در مواد متعددی با تعابیری گوناگونی همچون عمد، قصد، سوء‌نیت عام، خاص و اراده و خواستن، از آن یاد ‌کرده‌است. اما می‌توان اراده و عمد و سوء‌نیت را اینگونه تعریف نمود: خواستن فعل یا ترک فعل است که مخالف اوامر و نواهی قانون‌گذار باشد. لذا اگر فاعل بداند مثلا مالی را که تحصیل کرده یا به او داده شده از راه سرقت تحصیل شده و با وجود علم قبول کند، یعنی میل و خواست او دقیقا بر فعل قرار گرفته که قانونا جایز نیست ؛ عامد محسوب می‌شود.« ماده ۶۶۲ قانون مجازات» پس اراده و سوء‌نیت غیر از علم و آگاهی در عنصر روانی جرم است (اردبیلی،۱۳۸۴: ۲۲۳)

 

۲-۸-درجات قصد مجرمانه

 

سوء نیت یا قصد مجرمانه که در معنی عام آن عمد در ارتکاب جرم می‌باشد دارای درجاتی است:

 

۲-۸-۱-قصد یا سوء نیت عام و قصد یا سوء نیت خاص

 

سوء نیت عام عبارت از اراده آگاه عامل در ارتکاب جرم است، قصد یا سوء نیت خاص اراده آگاه نسبت به مال موضوع جرم یا شخص متضرر از جرم است در ایراد ضرب عمد در زدن، سوء نیت عام است ولی در قتل علاوه بر عمد عام در فعل یا ترک فعل باید قاتل قصد کشتن مجنی علیه را نیز داشته باشد ربودن(متقلبانه) مال غیر به قصد تصاحب سرقت است. متقلبانه بودن در سرقت در پنهانی بودن عمل ارتکابی حاکی از سوء نیت خاص است (اردبیلی،۱۳۸۴: ۲۴۲)

 

۲-۸-۲-سوء نیت ساده و سوء نیت مشدد( با سبق تصمیم)

 

سوءنیت ساده در مواردی است که ارتکاب جرم مسبوق به تفکر و طرح نقشه قبلی نباشد. چنین سوءنیتی موجب مجازات معمولی است در مقابل ممکن است ارتکاب جرم مسبوق به تفکر و طرح نقشه قبلی باشد (گلدوزیان، ۱۳۸۶: ۱۸۲)

 

۲-۸-۳-سوء نیت جازم(مستقیم) و سوء نیت اتفاقی( احتمالی یا غیرمستقیم)

 

سوءنیت جازم مرتکب عمل مجرمانه به طور قطع خواستار نتیجه عمل مجرمانه است مانند کسی که به قصد قتل به دیگری تیراندازی کرده و او را می‌کشد. در صورتی که مجرم قصد ارتکاب عمل را داشته باشد، نتیجه عمل خویش را نیز پیش‌بینی کند ولی خواستار حصول نتیجه نباشد، می‌گوییم سوءنیت او احتمالی است مانند مالک قایق موتوری که با اطلاع از عیب قایق خود و احتمال اینکه ممکن است در آب از کار بیافتد اقدام به سوار کردن مسافر کرده و منجر به غرق شدن ایشان می‌گردد (صانعی،۱۳۷۲: ۳۲۰)

 

۲-۸-۴-سوء نیت معین و سوء نیت غیرمعین

 

چنانچه مرتکب جرم عمدی قبلا عواقب و نتیجه خاص و معین حاصل از عمل خود را پیش‌بینی و مورد توجه قرار داده باشد و با اراده و اختیار و در نظر گرفتن آن نتیجه خاص، عملیات اجرایی جرم را به انجام برساند، قصد مجرمانه او را سوءنیت معین می‌نامند. مثل هدف قراردادن شخص الف و کشتن او توسط تفنگ. اما گاهی با اینکه مرتکب جرم عمدی قصد ارتکاب جرم را دارد ولی نتیجه خاص و معین حاصل از جرم، برای او قابل پیش‌بینی نیست و از نظر او مجهول است مثل سارقین مسلحی که برای فرار از دست پلیس به طرف هرکسی تیراندازی می‌کنند، قصد مجرمانه او را سوء نیت غیر معین می‌نامند. (ولیدی،۱۳۸۸: ۲۵۶)

 

۲-۸-۵- تقصیر جزائی یا خطای جزائی

 

هرگاه عامل فقط ارتکاب فعل را اراده کرده و نتایج حاصل از آن مورد نظر وی نباشد، خطای جزایی مطرح است. در این گونه جرایم چون مرتکب نتیجه را پیش‌بینی نکرده است از این جهت خطاکار محسوب و مستوجب کیفر است (گلدوزیان،۱: ۱۸۰)

 

۲-۸-۶-بی احتیاطی

 

بی احتیاطی خطائی است که یک شخص محتاط مرتکب آن نمیشود مانند ورود موتور سوار از جاده فرعی به جاده اصلی، بدون کم کردن سرعت و تصادف با دیگری (همان،۱۸۴)

 

۳-۸-۷- بی مبالاتی

 

بی مبالاتی و غفلت نوعی بی احتیاطی به صورت ترک فعل و خودداری از انجام عملی است که انجام آن شرط احتیاط است مثلاً مامورین شهرداری چاهی در خیابان حفر می‌کنند و در کنار آن علامت خطر قرار نمی‌دهند و موتورسواری در هنگام عبور به داخل چاه می افتد.

 

۲-۸-۸-عدم مهارت

 

یکی از مصادیق خطای جزائی، عدم مهارت است که گاهی با بی احتیاطی قابل انطباق است نداشتن مهارت به دو صورت مادی یا معنوی مطرح است.عدم مهارت مادی یا بدنی، نداشتن ورزیدگی و تمرین کافی در اموری است مثل رانندگی که انجام آن مستلزم یادگیری و تمرین است. عدم مهارت معنوی شامل عدم آگاهی مطلق یا نسبی در شغل و حرفه مربوطه است مثل پزشک عمومی که به جای هدایت بیمار به نزد جراح، خود مبادرت به جراحی نماید (اردبیلی،۱۳۸۴: ۲۹۴)

 

۲-۸-۹-عدم رعایت نظامات دولتی

 

مقصود از نظامات دولتی انواع قوانین، تصویب نامه­ ها،آیین نامه ها و بخشنامه های دولتی است صرف این خطا موجب مسئولیت صدمات بدنی وارده نیست و باید میان عدم رعایت نظامات دولتی و تصادفات و صدمات وارده رابطه علیت وجود داشته باشد.در عین حال، عدم رعایت نظامات دولتی نیز به تنهایی خود ممکن است جرم تعزیری باشد که به تنهایی کافی از برای تحقق مسئولیت است و نیازی به اثبات بی احتیاطی و بی مبالاتی نیست.از مصادیق عدم رعایت نظامات دولتی، مفاد قانون تعزیرات حکومتی است که رسیدگی به موارد تخلف الزاماًً در صلاحیت دادگاه های عمومی نیست (گلدوزیان،۱۳۸۶: ۱۸۵)

 

۲-۹-تحلیلی از عوامل عدم موفقیت در مبارزه با سوء مصرف موادمخدر در ایران

 

مهمترین عوامل عدم موفقیت در مبارزه با سوء مصرف عبارتند از:

 

۱٫فقدان آمار قابل استناد از سوء مصرف کنندگان موادمخدر

 

واضح است برنامه ریزی برای مقابله با هر مشکلی، داشتن اطلاعات کافی دربارۀ کم و کیف آن مشکل را می طلبد، در حالی که آمار قابل استناد مبتنی بر تحقیقات می‌دانی ‌در مورد شمار متقاضیان سوء مصرف موادمخدر در ایران-و حتی در جهان- وجود ندارد (علی آبادی،۱۳۵۳: ۶۰).

 

۲٫تک بعدی نگریستن به معضل چندوجهی عرضه و مصرف موادمخدر در مقررات و برنامه ریزی کاربردی

 

اگرتمام تحقیقاتی که تاکنون عوامل روی آوری به مصرف موادمخدر را احصاء کرده‌اند مطالعه کنیم به یک گروه بندی ‌به این شرح می‌رسیم:

 

الف-عوامل مخاطره آمیز فردی(انگیزه های ویژۀ افرادی که آن ها را به مصرف موادمخدر سوق می‌دهند)

 

ب-عوامل مخاطره آمیز بین فردی و محیطی

 

ج-عوامل مخاطره آمیز اجتماعی

 

برای کسب و کارهای کوچک نگرانی و مشکل اصلی منابع است. اگر کسی را ندارید تا قادر باشد تا رسانه های اجتماعی را مدیریت کند، می‌تواند زمان شما را هدر دهد و انحراف بالقوه ای در کسب و کار اصلی شما باشد. بعضی از چالش های اصلی که باید مورد توجه قرار گیرد شامل:

 

امید دارید چه چیزی را به وسیله استفاده از رسانه های اجتماعی به دست بیاورید؟

 

چند ساعت را می توانید به رسانه های اجتماعی اختصاص دهید؟

 

مؤثرترین پلت فرم ها کدام هستند؟

 

تلاش می کنید چه چیزی را برای کسب و کار خود به دست آورید؟

 

در حالی که رسانه های اجتماعی این شانس را می‌دهند تا برند خود را بشناسانید و وفاداری مشتری را به دست آورید، خطراتی نیز در مشارکت در انجمن های عمومی نیز وجود دارد. داشتن یک ایده واضح و روشن در چگونگی کنترل بازخورد های منفی درباره کسب و کار ضروری است. همچنین نیاز است ‌در مورد چیزی که ارسال می کنید و نحوه ارتباط با مردم در ارائه تصویری حرفه ای و روشن در جهان اطمینان حاصل کنید. نوشتن یک مجموعه قوانین برای اینکه چگونه رسانه های اجتماعی را مدیریت می کنید می ­تواند در هدایت چالش‌ها کمک کند (Smart, 2013).

 

۲-۶ پیشینه تجربی

 

۲-۶-۱٫ پیشینه در داخل کشور

 

با توجه به بکر بودن این موضوع که چقدر و چگونه سازمان ها و شرکت های ایرانی از شبکه های اجتماعی مانند فیسبوک، توییتر، یوتیوب،لینکداین و گوگل پلاس استفاده می‌کنند و اینکه در ایران هیچ سابقه ای از این کار در دسترس نیست تنها تعدادی پژوهش در حوزه های دیگر از رابطه شبکه های اجتماعی با قسمتی از صنعت مورد بررسی قرار گرفته است مانند برسی شبکه های اجتماعی و موفقیت سیاست گذاری گردشگری ایران که توسط نادر مظلومی وسید حسین جلالی (۱۳۹۱) انجام شد و در آن نویسندگان معتقدند که شبکه های اجتماعی به واسطه تاثیرگذاری روی متغیرهای رفتاری، بر جذب گردشگران خارجی به مقاصد گوناگون نیز تاثیرگذار هستند. در این خصوص می‌توان به تاثیر شبکه های اجتماعی بر اعتماد، ریسک ادراک‌شده و قصد سفر به عنوان مهم‌ترین مؤلفه‌‌ها اشاره کرد.

در پژوهشی، حسین مرزبان و عصمت قلیجان (۱۳۸۸) به بررسی شبکه های اجتماعی و مؤلفه‌ های تحلیل که در مطالعات شبکه های اجتماعی به کار می‌روند می پردازد. آن ها جنبه هایی از ارتباط که یک شبکه های اجتماعی را شکل می‌دهند مانند محتوا، جهت و استحکام و همچنین کمیت هایی مثل دامنه، مرکزیت، نقش و غیره را مورد بررسی قرار می‌دهند. و بعضی از مفاهیم اصلی آنالیز شبکه های اجتماعی را بررسی می‌کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ردیف نویسنده و سال هدف نتیجه حمیدضیایی پرور و سید وحید عقیلی(۱۳۸۸) سنجش میزان نفوذ شبکه های اجتماعی مجازی در میان کاربران ایرانی اغلب کاربران اینترنت در ایران عضو یکی از شبکه های اجتماعی مجازی بوده و در میان این شبکه ها، فیس بوک بیشترین ضریب نفوذ را داشته و همین شبکه بیشترین تأثیر در پوشش اخبار انتخابات ۱۳۸۸ و رخدادهای بعد از آن در ایران داشته است فاطمه اناری و عاصفه عاصمی و نصرت ریاحی نیا(۱۳۹۲) بررسی میزان استفاده از ابزارهای شبکه های اجتماعی در به اشتراک گذاری دانش بین کتابداران دانشگاه اصفهان میزان استفاده کتابداران دانشگاه اصفهان از ابزارهای شبکه های اجتماعی در روند به اشتراک گذاری دانش رو به پایین ارزیابی شده است. ابزارهای ویکی بیشترین استفاده و ابزارهای میکروبلاگ کمترین میزان استفاده را در روند به اشتراک گذاری دانش بین کتابداران این دانشگاه به خود اختصاص داده‌اند. هادی خانیکی و محمود بابائی(۱۳۹۰) فضای سایبر و شبکه های اجتماعی مفهوم و کارکردها حجم دادوستد، اشتراک گذاری اطلاعات و تعامل در شبکه های اجتماعی سایبرنشان از وقوع تغییرات شگرف در کیفیت و کمیت جریان اطلاعات در جوامع دارد. این جریان اطلاعاتی در شبکه های اجتماعی، با توجه به زمینه‌های اجتماعی و شرایط گوناگون دیگر، می‌تواند منشا تغییرات احتمالی باشد.تغییراتی که دریک طیف بسیار گسترده می‌تواند تعریف شود مهدی محسنیان راد(۱۳۹۱) بررسی سه نسل از شبکه های اجتماعی در ایران زیستگاه مشترک این سه نسل در ایران به مفهوم شبکه های اجتماعی یکپارچه نیست و پیشنهاد نموده که تحولات تعامل سخت افزار و نرم افزاری این سه پاره شبکه در میان خود و بین خود از موضوعات مورد توجه محققان ارتباطات در ایران قرار گیرد حسین مرزبان و عصمت قلیجان (۱۳۸۸) بررسی شبکه های اجتماعی و مؤلفه‌ های تحلیل که در مطالعات شبکه های اجتماعی به کار می‌روند آن ها جنبه هایی از ارتباط که یک شبکه های اجتماعی را شکل می‌دهند مانند محتوا، جهت و استحکام و همچنین کمیت هایی مثل دامنه، مرکزیت، نقش و غیره را مورد بررسی قرار می‌دهند. و بعضی از مفاهیم اصلی آنالیز شبکه های اجتماعی را بررسی می‌کنند. محمدرضا زالی و همکارانش (۱۳۹۰) مطالعه نقش شبکه های اجتماعی در عملکرد کسب وکار بر اساس داده های دیده بان جهانی کار آفرینی در کشورهای ایران، دانمارک و کرواسی کارآفرینان دانمارکی بیشتر از کارآفرینان دو کشور دیگر کسب وکار خود را با ‌انگیزه بهره برداری از فرصت راه اندازی می‌کنند.

در ادامه تعدادی از پژوهش های انجام شده به صورت جدول ارائه می شود.

 

جدول۲- ۱ پیشینه در داخل کشور

 

۲-۶-۲٫ پیشینه در خارج از ایران

 

در خارج از کشور تحقیقات بیشتری به دلیل نبود موانع فرهنگی و سیاسی ‌در مورد شبکه های اجتماعی انجام شده است و استفاده از شبکه های اجتماعی برای کسب و کار خود را یکی از بهترین راه ها برای کاهش هزینه های خود در جنبه‌های مختلف از قبیل بازاریابی و به دست آوردن مشتریان جدید،معرفی محصولات و به دست آوردن مزیت رقابتی می دانند.

 

Basak Denizci Guillet&Nga Ling Chan (2011) میزانی که بازاریابی رسانه های اجتماعی در صنعت هتل هنگ کنگ استفاده شده است را مورد بررسی قرار داده‌اند. عملکرد بازاریابی ۶۷ هتل در هنگ کنگ روی ۲۳ سایت رسانه های اجتماعی با توجه به ۱۸ معیار اقتباس شده از مطالعات گذشته مورد بررسی قرار گرفت. (Basak Denizci Guillet,2011&Nga Ling Chan )

 

Michaela Stelzner (2013) در گزارش سالیانه خود از بازاریابی شبکه های اجتماعی در کسب و کار ها به بحث ‌در مورد ” چه کسی، چه چیزی، چه موقع و چرا” پرداخته است.( Michaela Stelzner,2013)

 

Davis(2010) نیز در تحقیقی که توسط شرکت Harvard business review انجام داد ‌به این نتیجه رسید که تنها ۱۲درصد سازمان ها اعلام کردند که کاربران اثربخش در رسانه های اجتماعی هستند و همچنین ‌به این نتیجه رسید که بیشتر سازمان ها همچنان در حال جستجو و بررسی برای پیدا کردن بهترین رسانه ای هستند که می‌تواند برای آن ها مزیت رقابتی داشته باشد.

 

تحقیقات قبلی ‌در مورد رسانه های اجتماعی براهمیت استفاده از آن ها در کسب و کار تأکید شده است، که تعداد زیادی از آن ها جهان بازاریابی را هدف قرار داده‌اند(Boyd,2012) مانند پژوهش انجام شده توسط Thackeray،ودیگران(۲۰۰۸) بر ارتقای استراتژی های تبلیغاتی در برنامه های بازاریابی اجتماعی با بهره گرفتن از وب ۲٫۰ رسانه های اجتماعی تأکید کرده‌اند (Thackeray,2008)